عنایت الله شیبانی
شیبانی، عنایتالله. (1311ق / 1893م 1370ش)، بازیگر نمایش و نوازنده و آوازهخوان.
در تهران متولد شد و در مدارس رشدیه، علمیه، آمریکاییها و سرانجام مدرسهی آلیانس تحصیل کرد، ولیکن به سبب فعالیت سیاسی و عضویت در حزب دمکرات موفق به اخذ دیپلم نگردید. در همان زمان به فراگیری ساز تار پرداخت و با اجازه پدر، بطور علنی ساز مینواخت و آواز میخواند[۱].
عنایتالله شیبانی بعداً به انجمن اخوت که ظهیرالدوله آن را اداره کرد، پیوست و از فعالترین اعضای این انجمن گردید. او با دیگر فعالان حزب دموکرات، بخشی از کارهای نمایشی خود را در خانه ظهیرالدوله تدارک میدیدند[۲].
پس از تشکیل گروه تئاتر ملی* در سال 1331ق / 1912م عنایتالله رسماً وارد کار نمایش شد و در نمایشنامههای «لورا و شهرستانک» و «وهم» در حضور ظهیرالدوله حاکم تهران بازی کرد[۳].
عنایتالله شیبانی با سیدعلی خان نصر در تأسیس شرکت کمدی ایرن در 1303ش همکاری داشت و در نمایشنامههای «علاءالسلطنه» (اسطوخُدوس) و «دمپختک» از نوشتههای نصر به الفبای نقش پرداخت. برای اولین بار در نمایش موزیکال «اپرت قوزی» در نقش نوکر مقابل نصر در نقش «قوزی» ظاهر شد. در نقش «ماهک» در نمایشنامه «فردوسی»، نوشتهی نصر همراه با سنتور میرزاعلی اکبر خان سنتوری آوازی در دستگاه سهگاه خواند که بسیار مورد توجه قرار گرفت. پس از تأسیس هنرستان هنرپیشگی تهران در اردیبهشت 1318، با عنوان استادی مشغول به کار شد و تا 1334ش که این هنرستان دایر بود، در آنجا انجام وظیفه میکرد.
عنایتالله شیبانی در بیش از 150 نمایشنامه بازی کرده است. وی دو قطعهی نشان شیر و خورشید درجه سوم و چهارم از احمد شاه دریافت کرد و از طرف احمد شاه به لقب شکوهالممالک مفتخر گردید[۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
محمود عزیزی
- ↑ سیمای هنرمندان ایران: بکوشش و گزینش حبیبالله نصیریفر، تهران، صفیعلیشاه، چاپ اول 1374، جلد اول، صص 299 و 300.
- ↑ اسکویی، مصطفی: سیری در تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 169.
- ↑ فرهنگ هنرمندان ایرانی: پژوهش و نگارش عبدالرفیع حقیقت (رفیع)، تهران، نشر کومش، چاپ اول 1383، ص 273.
- ↑ فرهنگ هنرمندان ایرانی: پژوهش و نگارش عبدالرفیع حقیقت (رفیع)، تهران، نشر کومش، چاپ اول 1383، ص 301و302.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمود عزیزی