مهرداد
مهرداد، نام چهارتن از پادشاهان اشكانی*.
مهرداد اول (حك171-138ق.م) جانشین فرهاد اول، توانست دولت كوچك پارت را با گسترش قلمرو در آسیای مركزی در شمال شرقی، رود هیداسپ[Hidasp] در هند، [۱]كرانههای فرات در غرب، خوزستان، پارس، بابل و سلوكیه [۲] در نهایت بر سپاهیان دمتریوس دوم[ Demetrius II] شاه سلوكی* پیروز شد و دركنار سلوكیه تیسفون* را بنا نهاد. او نخستین پادشاه اشكانی بود كه لقب شاهنشاه بر خود نهاد[۳].
مهرداد دوم (124-87 ق.م) پسر اردوان یكم، در زمانی به پادشاهی رسید كه سكاها از شرق به ایران حمله كرده و حتی پدر او را كشته بودند. مهرداد دوم سرزمینهای از دست رفته را باز پس گرفت،[۴] خاندانهای بزرگ ایرانی (ویسپوهرگان) [Vispohar] را حذب دولت كرد اگر چه تیگران [Tigran]شاه ارمنستان از اطاعت اشكانیان سر باز زد [۵] اما مهرداد برای اتحاد سفیری نزد سولا[Suilla] سردار رومی فرستاد و سفیرانی بین ایران و چین رد و بدل شدند و گذشته از روابط خارجی در امور داخلی شكوفاییهایی نائل شد[۶]. زبان پهلوی از همین زمان در مكاتبات سلطنتی به كار رفت.
مهرداد سوم (60-56ق.م) پسر فرهاد سوم كه با برادرش اُرُد دوم پدر را كشتند، همیشه با برادرش درگیر جنگ و رقابت بود. سرانجام نیز به دست سورنا سردار معروف ایرانی شكست خورد و در 53ق.م به قتل رسید[۷].
مهرداد چهارم. تنها منابع دربارة وی سكهها و كتیبة بلاش چهارم میباشد كه اشاره بر شكست او از بلاش دارد[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
حسین شیخ
- ↑ میرسعیدی، نادر. ایران باستان، (از ایران چه میدانم؟/35). تهران: 1383، دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص75.
- ↑ دوبواز، نلسون. تاریخ سیاسی پارت. ترجمة علی اصغر حكمت، تهران: 1342، ابنسینا، ص14-19.
- ↑ ولسكی، یوزف. شاهنشاهی اشكانی. ترجمة مرتضی ثاقبفر، 1383، ققنوس، ص95.
- ↑ Schippmann. "Aršacids" , in Encyclopaedia Iranica, vol 2. p. 527.
- ↑ فرای، ریچارد. میراث باستانی ایران. ترجمة مسعود رجبنیا، تهران: 1368، علمی و فرهنگی، ص301.
- ↑ واتسن. «ایران وچین» در تاریخ ایران كمبریج. به كوشش احسان یارشاطر، ترجمة حسن انوشه، تهران: 1373، امیركبیر، ج3 بخش1، ص652-655.
- ↑ بیوار. «تاریخ سیاسی ایران در دورة اشكانیان» در تاریخ ایران كمبریج. به كوشش احسان یارشاطر، ترجمة حسن انوشه، تهران: 1373، امیركبیر، ج3 بخش1، ص151.
- ↑ كالج، مالكوم. اشكانیان (پارتیان). ترجمة مسعود رجبنیا، تهران: 1381، هیرمند، ص149 و مورانو، انریكو. «ترجمهای نو از كتیبة دو زبانة یونانی- پارتی مجسمة هركول در سلوكیه». ترجمة حسن رضایی باغبیدی، مجلة زبانشناسی. س9، ش2، 1371، ص51-60.