جلال آل احمد، روزنامه نگار

آل‌احمد، جلال: [1302-1348ش] نویسنده  و روزنامه‌نگار برجسته معاصر ایران.

او چند بار به روزنامه‌نگاری و مجله‌نویسی پرداخت. از زندگی‌نامه خود نوشت او برمی‌آید كه وی در دوران دانش‌آموزی، كار روزنامه‌نگاری را با تهیه روزنامه دیواری آغاز كرد [یادنامه ص182]. پس از آن‌كه به حزب‌توده گروید، مدتی در 1325ش به مدیریت چاپخانه «شمله» برگزیده شد. سپس مدیر داخلی هفته‌نامه «بشر» ارگان دانشجویان حزب‌توده گردید و چون در این زمینه موفق بود مدیریت داخلی مجله ماهانه تئوریك حزب موسوم به «مردم» را به او سپردند. صاحب امتیاز این مجله فریدون كشاورز و سردبیر آن احسان طبری بود و تا زمان جدایی آل‌احمد از حزب توده 18 شماره آن‌ را درآورد. پس از انشعاب از حزب، نشریات آن‌ را نیز به كلی رها كرد.

از آن پس او شخصاً چند بار از 1327ش به مجله‌نویسی پرداخت اما هیچ‌گاه نتوانست این كار را برای مدتی طولانی دنبال كند. هیچ یك از مجلاتی كه با همكاری او نشر شده بیش از چند شماره منتشر نشده است [افشار ص334]. در 1329ش مدیریت روزنامه شاهد ارگان نیروی سوم  را در دست گرفت. صاحب امتیاز این روزنامه علی زهری و سردبیر آن دكتر مظفر بقایی بود. در 1331ش با خلیل ملكی در انتشار مجله نبرد زندگی همكاری داشت، این همكاری‌ها با نشریات نیروی سوم در مجموع سه سال به طول انجامید. در این دوره او عضو كمیته نیروی سوم و گرداننده تبلیغاتش بود. نیروی سوم در آن روزگار یكی از اركان جبهه ملی بود اما آل‌احمد از اردیبهشت 1332ش از آن‌جا كناره‌گیری كرد و پس از وقوع كودتای 28 مرداد 32 تقریباً روزنامه‌نگاری سیاسی را رها و به مقاله‌نویسی و داستان‌نویسی روی آورد. اما در 1339ش خلیل ملكی كه مجله‌ای به نام علم و زندگی بنیاد نهاده بود او را به مدیریت مجله انتخاب كرد.

دو سال بعد در 1341ش روزنامه كیهان بنا به مصالحی نشریه وزینی به نام «كیهان ماه» با مدیریت آل‌احمد تأسیس كرد. اما از این نشریه بیش از دو شماره انتشار نیافت و چون كتاب معروف غرب‌زدگی در آن به چاپ می‌رسید از شماره سوم توقیف گردید. با این همه دو شماره مذكور اثر بزرگی از خود بر جای نهاد. آخرین فعالیت مطبوعاتی آل‌احمد، همكاری او و یارانش در انتشار مجله جهان نو بود اما به قول او «جهان نو، چهار شماره بیشتر تحمل ما را نكرد». (ادب و هنر ایران، ج1/26).

مأخذ:

آل‌احمد، جلال. ادب و هنر امروز ایران. به كوشش مصطفی زمانی‌نیا، تهران: 1373، نشر سیامك، ج1/26-27، ج2/905؛ افشار، ایرج. سوگ آل‌احمد. مجله راهنمای كتاب، س12 ش7-8 [مهر- آبان1348]، ص331-335؛ دهباشی، علی. یادنامه جلال آل‌احمد. تهران: 1364، پاسارگاد، ص162و صفحات دیگر.

سیدعلی آل‌داود