دادِستان دینی
دادِستان دینی (پهلوی داتستان دینیک dātestāne dinik)، مجموعه عقاید و آرای دینی به زبان پهلوی شامل پاسخهای منوچهر به 92 پرسش مهر خورشید، پسر آذرماه و بهدینان دیگر. کتاب با مقدمهای به نثر پیچیده آغاز میشود که احتمالاً این پرسشها را به صورت مکتوب برای منوچهر فرستادهاند و او به آنها پاسخداده است. تاریخ دقیق نگارش کتاب مشخص نیست و مطالب متنوع و گوناگونی مانند آیینهای دینی، قوانین و حقوق، آفرینش و موجودات مابعدالطبیعه، بهشت و دوزخ و رستاخیز، کارهای نیک و گناهان و اندرزها را در بر گرفته است[۱].
داوریها و پاسخهای منوچهر آگاهیهای سودمندی از جنبشهای فکری و انجمنهای دینی در سده 3ق / 9م به دست میدهد. اگرچه زبان منوچهر دشوار است و یکنواختی دارد، اما نامههای او نمونه بکر هنرنامهنویسی است. نویسنده برای گشودن گره مشکلات حقوقی از مآخذ زیادی بهره برده است[۲].
این اثر یکی از کتابهای بزرگ و معتبر پهلوی است و تعداد کلمات آن به حدود 28600 کلمه میرسد[۳][۴][۵][۶].
- ↑ تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 150-151.
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 33.
- ↑ صفا، ذبیحالله. حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر، 1352، ص 54، که مؤلف کتاب را موبدی به نام یودان ییم میخواند.
- ↑ زرشناس، زهره. زبان و ادبیات ایران باستان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 57؛
- ↑ نیز نک: تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجمآبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1355، ص 111-114؛
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوسی، 1363، ج1، ص 137.