پرش به محتوا

لغت نامه دهخدا

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۸ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها) (صفحه‌ای تازه حاوی « لغت‌نامة دهخدا، كتاب لغتی دایرةالمعارف گونه به فارسی اثر علی اكبر دهخدا. دهخدا در مدت چهل و پنچ سال، ‌قریب 3 میلیون برگه از روی متون معتبر نظم ونثر دو زبان فارسی و عربی و لغت‌نامه‌های چاپی و خطی و كتاب‌های تاریخ، جغرافیا...» ایجاد کرد)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)


لغت‌نامة دهخدا، كتاب لغتی دایرةالمعارف گونه به فارسی اثر علی اكبر دهخدا.

دهخدا در مدت چهل و پنچ سال، ‌قریب 3 میلیون برگه از روی متون معتبر نظم ونثر دو زبان فارسی و عربی و لغت‌نامه‌های چاپی و خطی و كتاب‌های تاریخ، جغرافیا، طبّ، ‌هیئت و نجوم، ‌ریاضی، حكمت، كلام، فقه و مانند آنها فراهم آورد كه اساس محتوای لغت‌نامه را تشكیل داد.1 تعداد عناوین لغوی كتاب حدود 200 هزار، و مطالبی كه در بخش اعلام آن آورده شده است، به حدود 80 هزار عنوان می‌رسد. لغت‌نامه به صورت كامل در 26475 صفحه در 1359ش چاپ شده و در 222 مجلد صحافی گردیده است. مجلد چهلم به مقدمه و مجلد دویست و بیست و دوم به تكملة مقدمه اختصاص دارد. اما هیچ یك از این دو مجلد به قلم دهخدا نیست، چونكه تألیف و چاپ لغت‌نامه در زمان او به پایان نرسید.2 پس از درگذشت دهخدا، محمد معین پژوهشگر لغوی برجسته و دستیار او و رئیس سازمان لغت‌نامه، كار او را تا 1345ش پی گرفت و پس از مرگ معین كار وی را همكارانش به سرپرستی جعفر شهیدی دنبال كردند.3 مقدمة كتاب را گروهی از همكاران دهخدا دربارة مباحث لغوی و دستوری و تكملة آن را محمد دبیرسیاقی در 1359ش در باب تاریخچه و سرگذشت كتاب و مدخل‌های آن را گروهی از فضلا به نگارش درآورده‌اند. لغت‌نامه بزرگ‌ترین فرهنگ فارسی به شمار می‌رود.4

مآخذ:

1.     معین، محمد. «لغت‌نامه»، ‌لغت‌نامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران، 1337، ص 397 (مقدمه).

2.     دبیرسیاقی، محمد. فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها. تهران: اسپرك، 1368، ص 225-226.

3.     عابدی، كامیار. صوراسرافیل و علی‌اكبر دهخدا. تهران: كتاب نادر، 1379، ص 173.

4.     مرادی، نورالله. مرجع‌شناسی. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 143.

ابوالقاسم رادفر