فرهنگ فارسی(معین)
فرهنگ فارسی، كتابی در لغات رایج در زبان فارسی، نوشته محمد معین.
این فرهنگ در ایران به «فرهنگ معین» شهرت دارد و نویسندة آن محمد معین (د 1350ش)، یكی از ادیبان و پژوهشگران و لغتدانان ایران است.1 فرهنگ فارسی معین در دورة خود بهترین فرهنگ لغت فارسی بوده است. نزدیك به یك سوم از مجلّد آخر لغات كه تألیف و چاپ آن با بیماری مؤلف همزمان شد، به همت جعفر شهیدی پایان پذیرفت.2 معین برای فراهم آوردن مواد این فرهنگ، نخست متجاوز از 1300000 برگه از متون ادبیِ شعر و نثر، كتابها و داستانهای متداول و مكالمات روزانة اشخاص تهیه كرد. سپس به كشورهای مختلف رفت و با روش فرهنگنویسی فرهنگهای اروپایی مانند لاروس[1] و بروكهاوس[2] آشنا شد. در بازدید از موزههای كشورهای اروپایی یادداشتهایی برداشت. پس از آن به ایران بازگشت و سازمان فرهنگ فارسی را ایجاد كرد و با همكاری گروهی از فضلای ایرانی و خارجی و حدود 400 دانشجو و قریب 40 اداره به تألیف این فرهنگ پرداخت.3 فرهنگ معین مزایای متعددی دارد كه معرفت بر ریشه و وجه اشتقاق و تركیب كلمات از آن جمله است.4 چهار جلد از این فرهنگ شش جلدی به لغت اختصاص دارد و دو جلد دیگر شامل اسامی تاریخی و جغرافیایی است. مؤلف كتاب را به مقدمه و سه بخش لغات، تركیبات خارجی و اعلام تقسیم كرده است. جلدهای اول تا سوم ویژة لغات، جلد چهارم دربرگیرندة لغات و تركیبات خارجی و جلدهای پنجم و ششم در باب اعلام است. تاریخ چاپ جلدهای كتاب از 1342 تا 1352ش است. جمع لغات فرهنگ معین جدا از تركیبات آن حدود یكصدهزار است.5
مآخذ:
1. مرادی، نورالله. مرجع شناسی. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 149.
2. مصاحب، غلامحسین. دایرةالمعارف فارسی. ج 3، ص 2811.
3. نصری، عبدالله. كارنامة دكتر معین. تهران: امیركبیر، 1364، ص 157.
4. معین، محمد. فرهنگ فارسی. تهران: امیركبیر، 1342، ص هفتاد و شش (مقدمه).
5. دبیرسیاقی، محمد. فرهنگهای فارسی و فرهنگگونهها. تهران: اسپرك، 1368، ص 212-215.
[1]. Larousse
[2]. Brockhaus
ابوالقاسم رادفر