مختاری غزنوی
مختاری غزنوی (473 / 474 ـ 544 / 549 ق / ؟م) متخلص به مختاری، ادیب و شاعر.
سراجالدین ابوعمر عثمان فرزند عمر یا محمد بود.1 ابتدا عثمان و عثمانی و سپس مختاری تخلص میكرد.2 مختاری با چند تن از سلاطین غزنوی از جمله ابراهیم بن مسعود (حك 450ـ492 ق / ؟م) و ارسلان بن مسعود (حك 511ـ552 ق) معاصر بود و در اشعارش آنان را ستوده است. قاوردیان كرمان را نیز مدح گفته است. از شاعران با ابوالفرج رونی*، مسعود سعد سلمان* و سنایی غزنوی* معاصر بود و در مدح مسعود سعد اشعاری سرود. سنایی نیز در اشعارش وی را مدح گفت.3 برخی سنایی غزنوی را از شاگردان و تربیت یافتگان او دانستهاند.4 مختاری در انواع شعر تبحر داشت، اما بیشتر قصیده میسرود. از آثارش یكی دیوان شعر است كه حدود 8000 بیت دارد.5 از دیگر آثار وی مثنوی شهریارنامه به تقلید از شاهنامة فردوسی و مثنوی هنرنامة یمینی در 500 بیت را میتوان ذكر كرد.6 مختاری را در تشبیهات بدیع و صنایع لفظی و معنوی یكی از بهترین شاعران روزگار خویش شمردهاند.7
مآخذ:
1ـ اثرآفرینان. زیر نظر كمال حاج سید جوادی، با همكاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1377ش، ج 5، ص
2ـ واله داغستانی، علیقلی. تذكرة ریاضالشعرا. با مقدمه، تصحیح و تحقیق محسن ناجی نصرآبادی، تهران: اساطیر، چ 1، 1384ش، ج 4، ص 2004.
3ـ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347ش، ج 2، ص 501، 502.
4ـ واله داغستانی، علیقلی. همان جا.
5ـ مختاری غزنوی، عثمان. دیوان عثمان مختاری. به اهتمام جلالالدین همایی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1341ش، ص 11 (مقدمه).
6ـ اثر آفرینان، همان جا.
7ـ نفیسی، سعید. تاریخ نظم ونثر در ایران و در زبان فارسی. تهران: فروغی، 1344ش، ج 1، ص 77.
ابوالقاسم رادفر