بنگاه شادمانی
بنگاه شادماني، دكه و دكاني است كه دستههاي مطربي و تقليدچيها در آنجا مستقرند،1 تا مردم با مراجعه به آن مكان، از آنها براي اجراي رقص، آواز، موسيقي و نمايش دعوت به عمل آورند.2 1315 تا 1325ش سالهاي اوج تأسيس بنگاههاي شادماني در پايتخت است؛ بنگاههايي كه هميشه منتظر دعوتي به مجلسهاي سرور مردم بودند.3 در دهة چهل شمسي بنگاههاي شادماني اهميت خود را از دست دادند؛ بخصوص در 15 خرداد 1342ش، از نخستين جاهايي كه مورد حمله واقع شد، همين بنگاههاي شادماني بودند كه در خيابان سيروس تهران، خصوصاً حوالي محلة يهوديها واقع بودند، و بعد از آن، تنها، پنج شش بنگاه توانستند دوباره روي پاي خود بايستند.4 بنگاههاي شادماني در دهة پنجاه شمسي براي دو شب شركت در جشنهاي عروسي، ختنه سوران، و اجراي برنامههاي نمايشي و اجراي رقص، آواز و موسيقي، از سه هزار تومان تا پنج هزار تومان دستمزد ميگرفتند؛ كه اضافه بر اين دستمزد، خورد و خوراك و مخارج ديگر را كه صاحب مجلس فراهم ميكرد دريافت ميكردند. مطربهاي اين بنگاهها، در ماههاي رمضان و محرم، برنامههايي در دست اجرا نداشتند.5
مآخذ:
1. بيضايي، بهرام. نمايش در ايران. تهران: كاويان، مهرماه 1344، ص228.
2. نشرية خبري جشن هنر شيراز. شمارة 1 و 2، پنجشنبه 27 مردادماه 2536 (1356)، ص5.
3. بيضايي، بهرام. نمايش در ايران.... ص196.
4. همان كتاب، ص216.
5. نشرية خبري جشن هنر شيراز. شمارة 1 و 2... ص5.
محمود عزیزی