محمد تقی پسیان

پسیان، محمدتقی، معروف به کلنل محمدتقی خان (1309ق- 1343ق) از رجال نظامی و وطن دوست اواخر قاجار^* جد خاندان پسیان، رستم بیگ، از جمله مهاجرانی بود که پس از عهدنامه ترکمن‌چای و جدائی شهرهای قفقاز از ایران، سلطه بیگانه را نپذیرفت، و به تبریز آمد و محمدتقی خان نیز در آن‌جا متولد شد و مانند دیگر خاندان خود وارد جرگه نظامیان شد و به عنوان افسر ژاندارمری در جنگ جهانی اول در جنگ با روس و انگلیس شرکت کرد. اگرچه در شکست دادن روس‌ها در همدان نقش مهمی داشت اما با اشغال همدان و کرمانشاه توسط آنان، از فرماندهی قوا کناره گرفت، به آلمان رفت در آن‌جا به تحصیلات نظامی، ریاضی و فعالیت‌های متنوع روشنفکری، فرهنگی، سیاسی و نوشتن مقالاتی برای مجله کاوه در برلین روی آورده و دو کتاب با نام یک جوان وطن دوست و جنگ مقدس از بغداد تا ایران را نوشت. پسیان با پایان گرفتن جنگ جهانی اول به ایران بازگشت (1338ق / ؟ م) و به خدمت ژاندارمری درآمد و در دولت حسن پیرنیا، مشیرالدوله^* به فرماندهی ژاندارمری خراسان در زمان والی‌گری احمد قوام‌السطنه،^* رسید. در دوره نخست وزیری سیدضیاء طباطبایی، قوام را به دستور ضیاء روانه تهران کرد اما در زمان برکناری سید ضیاء و قدرت یافتن قوام در برابر او قرار گرفت، سرانجام در جنگ با نیروهای ایلی و خوانین محلی که از طرف صمصام‌السلطنه بختیاری استاندار تعیین شده توسط قوام در خراسان، فرمان می‌بردند کشته شد و جنازه‌اش را در باغ نادری به خاک سپردند.

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

کورش صالحی