عکاسخانه عمومی
عكاسخانة عمومي، نخستين عكاسخانه براي عكسبرداري از عموم مردم.
اين عكاسخانه به دستور ناصرالدين شاه قاجار در 1285ق / 1868م در خيابان جباخانه (حوالي خيابان باب همايون امروزي) تهران گشايش يافت. سبب تأسيس اين عكاسخانه در روزنامة دولت علية ايران چنين آمده است:
«... چون اغلب مردم زياده از حد مايل و راغب هستند كه عكس خود را بيندازند و در عكاسخانة مباركة دولتي همه كس نمي توانست برود و عكس خود را بيندازد، عكاسباشي. عباسعلي بيك... قرار گذاشت و در خيابان جباخانة مباركه حجره ترتيب و اسباب عكاسي آماده نمايد تا هر كس را ميل انداختن عكس خود باشد، در آنجا رفته عكس بيندازد و قيمت آنهم موقوف به بزرگ و كوچكي عكس است...»1
اين عكاسخانه به مديريت عباسعلي بيك* از شاگردان آقا رضا عكاسباشي* اداره ميشده است.2 از اين تاريخ عكاسخانههاي عمومي در ديگر شهرهاي ايران توسط عكاسان دورهگرد توسعه يافت. روشهاي عكسبرداري و ارائة عكس در عكاسخانههاي شهرهاي مختلف ايران بسيار متنوع و چشمگير بوده است.
از حدود 1300ق 1883م به بعد نيز محمد جعفر قاجار مديريت اين عكاسخانه را كه با نام عكاسخانة عمومي دارالخلافة ناصري3 شناخته ميشده بر عهده داشته است.
مآخذ:
1. روزنامة دولت عليه ايران. به كوشش جمشيد كيانفر و عنايتاله رحماني، تهران: كتابخانة ملي، 1372، ج 2، ص 1148.
2. طهماسبپور، محمدرضا. ناصرالدين شاه عكاس. تهران: نشر تاريخ ايران، 1381، ص 52.
3. نوشتههاي پشت عكسهاي محمد جعفر قاجار.
محمدرضا طهماسب پور