پرش به محتوا

سبكتكین

از ویکی ایران

سبکتکین، ملقب به ناصرالدین برخاسته از ترکان برسخان «اسیای مرکزی»، از سپهسالاران ترک دربار سامانیان و سردودمان غزنویان (د387ق / ؟ م).

سبکتکین در جنگ‌های میان ترکان در اسیای مرکزی اسیر و در برده‌خانه نخشب به الپتکین یا البتکین مؤسس غزنویان فروخته شد[۱]. در 350ق / ؟ م به همراه الپتکین به غزنه رفت و با مرگ او به خدمت پسرش ابواسحاق ابراهیم در امد. در دوران امرای غزنوی بلکاتکین و بوری‌تکین به دلیل توانایی‌های فردی محبوبیت یافت و در 366ق / ؟ م به امارت غزنه رسید[۲]. بُست، قَصْدار را تصرف و ضمیمه قلمرو خود کرد [۳]و در جنگ با جَیپا پادشاه محلی هند او را مغلوب و خراج‌گذار خود کرد[۴]. قدرتمندی او موجب شد امیر نوح بن منصور سامانی، از او برای رهایی خود از امرای ترک کمک بگیرد، در نبردی که روی داد سبکتکین پیروز شد و لقب ناصرالدین دریافت کرد[۵]. او که خود را تابع سامانیان می‌دانست دستور داد بر سنگ قبرش لقب حاجب‌الاجل حک کنند[۶] و پس از مرگش پسرش محمود سلسله غزنویان را به اوج قدرت رساند.

مآخذ

نیز نگاه کنید به

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

سید حسن شجاعی دیو کلائی

  1. باسورث، کلیفورد ادموند. «دوره اول غزنویان»، تاریخ ایران دانشگاه کمبریج. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1363، انتشارات امیرکبیر، ج4، ص145.
  2. منهاج‌الاسراج. طبقات ناصری. چاپ عبدالحی‌حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای کتاب، ج1، ص227.
  3. میرخواند، محمد بن خواندشاه بلخی. روضهالصفا. چاپ دکتر عباس زریاب، تهران: 1373، انتشارات علمی، ج4 ص586.
  4.   ابن‌خلدون. تاریخ ابن‌خلدون. ترجمه عبدالمحمد ایتی، تهران: 1366، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ج3، ص518-517.
  5. گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک ابن محمود. تاریخ گردیزی. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای کتاب، ص371.
  6. باسورث، کلیفورد ادموند. تاریخ غزنویان. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1356، امیرکبیر، ص40.