شیخ فضل الله نوری

شیخ فضل‌الله نوری (1259-1327ق)، عالم و فقیه عصر مشروطه.

پس از تحصیلات ابتدایی در زادگاهش شهر نور، عازم تهران شد، سپس به نجف رفت و در محضر حبیب‌الله رشتی و میرزای شیرازی به تحصیل پرداخت. پس از رسیدن به درجه اجتهاد به تهران آمد، به واسطه تسلط در علوم اسلامی رتبه اول روحانیت پایتخت را حائز گردید. در جریان نهضت مشروطه متحد با سایر علما به مبارزه با استبداد پرداخت و با تلاش‌های ایشان نظارت پنج فقیه جامع‌الشرایط بر مصوبات مجلس در متمم قانون اساسی به تصویب رسید. با مشاهده تغییر رویه مشروطه‌خواهان و پاره‌ای پیش‌آمدهای عاطفی ـ اجتماعی، به مخالفت با آنها برخاست و خواهان مشروطه مشروعه شد و با محمدعلی شاه و استبدادیان در یک خط قرار گرفت. اصرار و پافشاری وی بر مواضع خود موجب شد که مشروطه‌خواهان در دادگاهی که قضاوت آن را شیخ ابراهیم زنجانی بر عهده داشت وی را محکوم به اعدام کنند. از آثار وی است: 1- رساله منظوم الدرر التنظیم، 2- صحیفه قائمیه، 3- رساله سؤال و پاسخ، 4- رساله عملیه، 5- تذکره الغافل و ارشاد الجاهل، 6- شرح مقاصد، 7- رساله تحریم مشروطیت، 8- بیاض، 9- دیوان اشعار.

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

اکبر فلاحی