شیخ فضل الله نوری

شیخ فضلالله نوری (1259-1327ق)، عالم و فقیه عصر مشروطه.
پس از تحصیلات ابتدایی در زادگاهش شهر نور، عازم تهران شد، سپس به نجف رفت و در محضر حبیبالله رشتی و میرزای شیرازی به تحصیل پرداخت[۱]. پس از رسیدن به درجه اجتهاد به تهران آمد، به واسطه تسلط در علوم اسلامی رتبه اول روحانیت پایتخت را حائز گردید[۲]. در جریان نهضت مشروطه متحد با سایر علما به مبارزه با استبداد پرداخت[۳] و با تلاشهای ایشان نظارت پنج فقیه جامعالشرایط بر مصوبات مجلس در متمم قانون اساسی به تصویب رسید[۴].
با مشاهده تغییر رویه مشروطهخواهان و پارهای پیشآمدهای عاطفی ـ اجتماعی، به مخالفت با آنها برخاست و خواهان مشروطه مشروعه شد[۵] و با محمدعلی شاه و استبدادیان در یک خط قرار گرفت. اصرار و پافشاری وی بر مواضع خود موجب شد که مشروطهخواهان در دادگاهی که قضاوت آن را شیخ ابراهیم زنجانی بر عهده داشت وی را محکوم به اعدام کنند[۶]. از آثار وی است:
- رساله منظوم الدرر التنظیم؛
- صحیفه قائمیه؛
- رساله سؤال و پاسخ؛
- رساله عملیه؛
- تذکره الغافل و ارشاد الجاهل؛
- شرح مقاصد؛
- رساله تحریم مشروطیت؛
- بیاض؛
- دیوان اشعار[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ترکمان، محمد. رسائل، اعلامیهها، مکتوبات و روزنامه شیخ شهید فضلالله نوری. ج 1، تهران: مؤسسه خدماتی فرهنگی رسا، 1362، ص 9.
- ↑ ملکزاد، مهدی. تاریخ مشروطیت. ج 7 و 8، تهران: علمی: 1358، ص .
- ↑ تقیزاده، حسن. مشتمل بر شمهای از تاریخ اوایل مشروطیت. تهران: بی نا، 1338، ص 66.
- ↑ لوایح شیخ فضلالله نوری. به کوشش هما رضوانی، تهران: نشر تاریخ ایران، 1362، ص 32.
- ↑ همان.
- ↑ ناظمالاسلام کرمانی، محمد. تاریخ بیداری ایرانیان. به کوشش علیاکبر سعیدی سیرجانی، ج 5، تهران: نوین، ص 535-537.
- ↑ انصاری، مهدی. شیخ فضلالله نوری و مشروطیت. تهران: امیرکبیر، 1376، ص 37-40.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اکبر فلاحی