ایوب
ايوب، شخصيتي نامبردار در كتاب مقدس و يكي از پيامبران الهي در قرآن كريم كه به صبر و شكيبايي بسيار برابر بلاياي گوناگون وصف شده است. در يك همسويي نسبي ميان مفاهيم آمده در كتاب ايوب، يكي از كتابهاي عهد قديم و نيز انديشة اسلامي، ايوب از نوادگان اسحاق، يكتاپرستي است كه در جنوب شرقي فلسطين با اموال و حشم و خدم بسيار روزگار ميگذراند.1 با توافق خدا و شيطان2 مصائب بسيار بر او وارد ميشود تا مورد آزمايش قرار ميگيرد. از كف دادن داشتههاي مادي، افراد خاندان و نيز اموال و خدم و حشم، و در نهايت ابتلا به بيماريهايي كه او را ناگزير به ترك ديار ميكند، از نمونههاي اين بلايا هستند.3 عليرغم صبر و تحمل بسيار، سرانجام ايوب طاقت از كف ميدهد و زبان به گلايه ميگشايد،4 اما در بخشي ظاهراً الحاقي5 به كتاب ايوب، خداوند او را مورد خطاب و عتاب قرار ميدهد و وي نيز توبه ميكند. اما در روايت اسلامي، فقط از پايداري وي در اعتقاد راستين به عدل الهي و رضاپيشگي در مقابل ارادة پروردگار سخن به ميان ميآيد و در نتيجه، عدل الهي، با از ميان رفتن دردها و رنجها و بازيابي از دسترفتهها، به عنوان پاداشي براي صابران، جلوهگر ميشود.6 در انديشة اسلامي و به ويژه ادب فارسي، يادكرد ايوب نشان از استقامت در برابر سختيهاست و در نگاه صوفيه، مقام صبر و رضا با نام ايوب در هم آميخته است.7
مآخذ:
1- ايوب. باب 1؛ نيز نك:
Comay, J., Who's Who in the Old Testament, London: 1971, P. 195.
2- ايوب. 6:1-12.
3- ايوب. باب 1 به بعد.
4- ايوب. باب 10، جمـ .
5- ايوب. باب 38 به بعد؛ نيز نك: دورانت، ويل. تاريخ تمدن. ج 1 (مشرق زمين گاهوارة تمدن)، ترجمة احمد آرام، تهران: 1365، ص 400.
6- مقدسي، مطهر. البدء و التاريخ. به كوشش كلمان هوار، پاريس: 1901م، ج 3، ص 73؛ سيوطي. الدر المنثور. بيروت: 1403ق / 1983م، ج 5، ص 654-656.
هجويري، علي. كشفالمحجوب. به كوشش و. ژوكوفسكي، تهران: 1371، ص 27، 45؛ قشيري، عبدالكريم. رسالة قشيريه. ترجمة كهن فارسي، به كوشش بديعالزمان فروزانفر، تهران: 1367، ص 286؛ كتاب مقدس. انجمن پخش كتب مقدسه، 1977.