سفید رود
سفيد رود، از بزرگترين رودهاي حوضة آبريز درياي خزر كه با 11 شاخة اصلي و 10 شاخة فرعي طول آن به بيش از 800 كمـ و وسعت حوضة آن به بيش از 57000 كمـ ميرسد.1
ارتفاع سرچشمة سفيد رود 2300 متر و ارتفاع ريزشگاه آن 25- متر با شيب متوسط 3/0 درصد و ميانگين آبدهي سالانة آن 3970 ميليون م3 در ايستگاه آستانه است.2
شاخة اصلي اين رود، قزل اوزن نام دارد كه از كوههاي چهل چشمة كردستان سرچشمه ميگيرد و در مسير خود شعبههاي زيادي را از بيجار، قروه، زنجان و جنوب آذربايجان دريافت ميدارد و سپس در تنگ منجيل با شاهرود كه از كوههاي الموت و طالقان سرچشمه ميگيرد، يكي شده و با نام سفيد رود به در ازاي 270 كمـ، به درياي خزر سرازير ميشود.3 در محل اتصال شاهرود به قزل اوزن، سد بزرگ سفيد رود با درياچة وسيع آن به چشم ميخورد كه ذخيرة آبي آن تأثير بسزايي در آبياري جلگة گيلان دارد.4
در حدودالعالم دربارة سفيد رود آمده است: «... و يكي رودي است عظيم [كه آن را] سپيد رود خوانند، ميان گيلان ببرد و به درياي خزران افتد...».5
مآخذ:
1. سازمان نقشهبرداري كشور. اطلس زمينشناسي (اطلس ملي ايران). تهران: سازمان نقشهبرداري كشور (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1382، ص 7 و 8.
2. جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج 2، رودها و رودنامة ايران، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 273 و 274.
3. اطلس زمينشناسي. ص 8.
4. سازمان پژوهش وبرنامهريزي آموزشي. جغرافياي استان گيلان. چ4، تهران: شركت چاپ و نشر كتابهاي درسي ايران، 1382، ص 22.
5. حدودالعالم من المشرق الي المغرب. به كوشش منوچهر ستوده. تهران: طهوري، 1362، ص 149.
کبری حکیمیان