ایرانشهر
ایرانشهر، نشریة علمی و عرفانی به مدیریت حسین كاظمزادة ایرانشهر از دانشمندان ایرانی مقیم آلمان. ایرانشهر به مدت چهار سال از ذیقعدة 1340 / ژوئیه 1922 تا اسفند 1305ش در برلین پایتخت آلمان انتشار یافته است. مندرجات اصلی این مجله در باب مباحث عرفانی، اجتماعی، فلسفی، علمی و اخلاقی است و از نظر آشنا كردن ایرانیان با تمدن اروپایی و مقایسة آن با فرهنگ مشرق زمین در عصر خود بسیار تأثیر داشته است.1 با این وصف مقالات ایرانشهر نسبت به كاوه ـ كه آن هم در آلمان انتشار مییافت ـ در سطح پایینتری قرار داشت و مشتمل بر مطالب سادهتر و سبكتر بود.
ایرانشهر در ابتدا قرار بود كه هر 15 روز یكبار منتشر شود، اما عملاً ماهی یك شماره انتشار مییافت. بیشتر مطالب این روزنامه تقریباً منحصر در دو مبحث اصلی بود: مسائل مربوط به ایران قبل از اسلام و مسائل و موضوعاتی كه مورد علاقة جوانان متجدد و روشنفكر آن زمان ایران بود. چنانكه در یكی از شمارههای آن مقالة مفصّلی دربارة اعزام دانشجویان ایرانی به اروپا درج شده بود.2
ایرانشهر مجلهای مصور بود. برخی از نویسندگان برجسته و اصلی این نشریه از این قرارند: علامه محمد قزوینی، هوشیار شیرازی، رشید یاسمی، عبدالحسین میكده و شخص كاظمزادة ایرانشهر. كاظمزاده شعر هم میگفت و قطعاتی از سرودههای او در مجله درج شده است. از جمله مقالات مفید این مجله، مقالة مفصل علامة قزوینی در شرح احوال و آثار پرفسور ادوارد برون انگلیسی است.3
مآخذ:
1. یاسمی، رشید. ادبیات معاصر. تهران: روشنایی، 1316، ص120.
2. براون، ادوارد. تاریخ ادبیات ایران. ترجمة بهرام مقدادی، تهران: 1369، ص422- 423.
3. صدرهاشمی، محمد. تاریخ جراید و مجلات ایران. اصفهان: كمال، 1364، ج1، ص337-339.
فاطمه ارغوان یغمائی