پرش به محتوا

ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی

از ویکی ایران

ماهانی، ابوعبدالله محمد بن عیسی (؟ - حدود 275 قمری)، ریاضی‌دان بزرگ اهل ماهان کرمان.

او مقدمه‌ای هندسی را که ارشمیدس برای یکی از مسائل کتاب کره و استوانه خود حل شده فرض کرده بود به یک معادله جبری تبدیل کرد و با این کار نخستین گام را در بنیان گذاری هندسه تحلیلی (= تحلیل جبری مسائل هندسی) برداشت. حاصل معادله درجه سومی به شکل  بود، در حالی که تا آن روزگار، کسی به معادلات درجه سوم یا بالاتر اشاره توجه نکرده بود. ماهانی این معادله را غیر قابل حل دانست(معادلات درجه سوم و بالاتر فقط با روش‌های عددی قابل حل هستند). بعدها ابوجعفر خازن* با استفاده از محل تقاطع مقاطع مخروطی ریشه آن را به دست آورد (البته این کار از نظر هندسی و جبری حل معادله محسوب نمی‌شود). ماهانی در فاصله 239-252 قمری نیز با دقت بسیار به رصد ستارگان و سیارت مشغول بود[۱][۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 66-69.
  2. قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365، ص 431-435.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی