آینده( مجله)
آينده [مجله]، نشرية پژوهشهاي ادبي و تاريخي و مطالعات ايرانشناسي. بنيادگذار اين مجله، دكتر محمود افشار يزدي [درگذشت 1362ش] اين مجله را در 1304ش نخست با گرايش سياسي، اجتماعي و ادبي بنياد نهاد. اما انتشار آن از آن موقع بيش از دو سال دوام نياورد و در محاق تعطيل افتاد. مجله در اين موقع بيشتر متمايل به درج مقالات سياسي معتدل بود و مقالات كساني چون محمدعلي فروغي، دكتر محمد مصدق، تقيزاده، ابوالحسن فروغي، اللهيار صالح را درج ميكرد. گاهي برخي اديبان نامور چون سعيد نفيسي، قزويني و دشتي و عباس اقبال هم آثاري براي چاپ به آن مجله ميدادند. مجله در آن هنگام گرايش آزاديخواهي داشت و به تدريج كه رضاشاه قدرت مييافت تحمل امثال اينگونه مجلات را نداشت و آينده هم به ناگزير تعطيل شد. با رفتن رضاشاه در شهريور بيست، نسيم آزادي مطبوعات در ايران وزيدن گرفت و مقدار زيادي نشريه شروع به انتشار كردند. دكتر افشار هم در 1323ش يك دورة ديگر مجلة آينده را منتشر نمود ولي كار را ادامه نداد. وي توفيق پيدا كرد بار ديگر در 1338 يك سال ديگر مجله را انتشار دهد اما از آن پس به كلي آن را رها كرد. به اين ترتيب 4 دورة مجله با توقفهاي طولاني را شخصاً منتشر نمود.
امتياز آينده در اوائل دورة پس از انقلاب به فرزند مؤسس ايرج افشار واگذار شد و از فروردين 1358ش انتشار منظم آن آغاز گرديد. اهداف مجله در دورة دوّم اندكي تغيير پيدا كرد. نشريه به كلي تمايلات سياسي اجتماعي را كنار نهاد و سراسر صفحات آن را وقف مطالعات ايرانشناسي و پژوهشهاي تاريخي و ادبي و نقد كتاب كرد. به گونهاي مجله در دورة جديد انتشار شباهت تامي به مجلة راهنماي كتاب و تا حدي يغما پيدا كرد. به خصوص مطالب و اطلاعات مربوط به كتابشناسي صفحات بسياري را به خود اختصاص ميداد. آينده در دورة جديد با مديريت ايرج افشار استاد دانشگاه و كتابشناس برجسته كه شهرت جهاني دارد جمعاً 15 سال يعني تا پايان 1372ش منتشر گرديد و در اين وقت مدير مجله به دلايل گوناگوني انتشار آن را به كلي متوقف نمود.
دورة پانزده سالة آينده را بايد يكي از نشريات درخشان تاريخ مطبوعات ايران به شمار آورد. در اين زمان بنا به ملاحظات وقت بيشتر نشريات علائق سياسي داشتند و به مطالب جدّي، ادبي و تحقيقي كمتر توجه ميشد. و تقريباً تنها مجلة آينده بود كه موضوع اصلي مباحث مندرجة خود را به اينگونه تحقيقات اختصاصي داده بود. مباحث اصلي هر شمارة مجله تقريباً در عناوين زير جاي ميگرفت: تحقيقات ايراني، ايرانشناسان، آثار معاصران، خواندني، ديدارها، انتقاد كتاب، كتابهاي چاپ قديم، اسناد و مدارك و وفيات معاصران. يكي از بخشهاي خوب اين مجله، قسمت اخير آن يعني درج اموال و دانشمندان متوفي معاصر ايراني و ايرانشناسان غربي است كه تقريباً در باب بيشتر آنها فقط در اين نشريه سخن رفته است و از جمله منابع دست اوّل براي تحقيق در بيوگرافي دانشمندان معاصر ايران است.
مآخذ:
مجلة آينده. دورههاي مختلف؛ افشار، ايرج. نادره كاران. انتشارات قطره، 1383، مقدمه.
سید علی آل داود