اطلاعات ماهانه
اطلاعات ماهانه، نشریه سیاسی، تاریخی، ادبی ـ هنری و خبری، این نشریه در زمره نشریات منتشره موسسه اطلاعات*، صاحب امتیاز و مدیر مسئول آن عباس مسعودی (1274ـ1353ش) بود. نشریه با قطع بزرگ (رحلی)، چاپ رنگی، از فروردین 1327ش در تهران، مطبعه سربی روشنایی منتشر میشد.1
عباس مسعودی در صفحه دوم اولین شماره این مجله نوشته است كه بزرگترین مشوق خود را برای چاپ ماهنامه اطلاعات توجه روزافزون هم میهنان به روزنامه اطلاعات میداند و فقر ماهنامه خوب در ایران را عامل دیگری میداند كه او را بر آن داشته تا این ماهنامه را منتشر كند. او متذكر میشود كه مصمم است كه این مجله با موضوعاتی در مورد علم، هنر، ادب و تاریخ به چاپ برساند، برای این كه كار با شایستگی انجام گیرد آن را به عهده علی جلالی واگذار نموده است.2
این مجله تا حدودی از خط مشی روزنامه اطلاعات تبعیت میكند و حتی هیئت تحریریه آن، نخست همان هیئت تحریریه روزنامه اطلاعات بودند. این ماهنامه اخبار دولت و برنامههای دولت را پیگیری و نیز از وقایع و رخدادهای ماهانه ایران و جهان مرتب اخباری تحت عنوان «نظری به وقایع گذشته» در ایران درج كرده است. باید گفت از جمله نكات مثبت و قابل توجه این ماهنامه درج مقالاتی درباره پیمان، قرارداد و جناحبندیهای سیاسی در جهان من جمله مقاله «پیمان آتلانتیك» است.3
همچنین این مجله درباره شاهان و اساطیر داستانهای تاریخی هر ماهه روایاتی درج كرده و نیز خاطراتی از رجال و شخصیتهای مختلف و برجسته اعم از سیاسی و ادبی و علمی داخلی و خارجی را در هر شماره خود جای داده است. این نشریه ماهانه مباحثی از ادبیات به قلم دكتر رحمت مصطفوی و شعرهایی از اسدالله اشتری و رهی معیری و یا بیوگرافی مشاهیر ادبیات جهان و ترجمه رمانهای مختلف مشهور جهان از نویسندگانی چون شجاعالدین شفا، رضا امینی متناوباً درج كرده است.4 نكتهای حائز اهمیت درج تحلیلهای تاریخی از تاریخ ایران من جمله «صد سال بعد از تاریخ عزل و قتل امیركبیر»، وقایع مشروطیت و یا رویدادهای پس از آن، دوره رضاشاه و خاندان پهلوی میباشد. از جمله نكات قابل توجه درج تاریخچه كشمكش عرب و یهود در فلسطین را میتوان در این مجله مشاهده كرد.5 اطلاعات ماهانه از جمله مجلاتی كه در زمینههای مختلف سیاسی، علمی، نویسندگان معتبری چون عباس اقبال، نصرالله فلسفی، علیاكبر دهخدا، محمد معین با آن همكاری داشتهاند. این مجله با جلدی رنگی كه به روی كاغذ گلاسه و صفحات كاهی كه البته برخی صفحات كاغذ مرغوب بود چاپ میشد. تعداد صفحات مجله ماهانه اطلاعات از 55 تا 60 صفحه متغیر است و در صفحه اول آن، در سمت راست بالا و یا وسط اسم مجله؛ مدیر مسئول و هیئت تحریه در سمت چپ و خط جداكننده تاریخ در پایین قرار دارد. قیمت مجله بدین شرح است:
داخله یك ساله 100 ریال شش ماهه 55 ریال
خارجه یك ساله 150 ریال شش ماهه 80 ریال
محل اداره مجله طهران: خیابان خیام (همان محل اداره روزنامه اطلاعات)6
مآخذ:
1. صدرهاشمی، محمد. تاریخ جراید و مجلات ایران. اصفهان: كمال، 1363، ج1، ص 208ـ209؛ شجیعی، زهرا. نخبگان سیاسی ایران (از انقلاب مشروطیت تا انقلاب اسلامی). تهران: سخن، 1372، ج 4، ص 493، 506.
2. مجله ماهیانه اطلاعات. سال اول، ش 1، فروردین 1327.
3. همان، ش 11، بهمن 1327 و سال دوم، ش 14، اردیبهشت 1328.
4. همان، سال دوم، ش 14، اردیبهشت 1328 و شمارههای دیگر.
5. همان. سال اول، ش 1ـ11، 1327.
6. همان.
نیز نك: مسعودی، فرهاد. پیروزی لبخند. تهران: اطلاعات، 1354.
سعاد پیرا