سعید نفیسی

نفيسي، ‌سعيد (1274ـ 1345ش) تاريخنگار، پژوهشگر، ‌اديب، منتقد، نويسنده.

سعيد فرزند ناظم الاطباء نفيسي از پزشكان و دانشمندان كرمان در تهران به دنيا آمد.¹ خاندان او در چند سده از چهره‌هاي درخشان فرهنگ و ادب ايران بودند.² پس از پايان تحصيلات متوسطه براي ادامة تحصيل به سوئيس و فرانسه رفت.³ در بازگشت به ايران رياست ادارة فلاحت و مدرسة تجارت را به عهده گرفت. ضمن آن به تدريس در مدارس علوم سياسي و دارالفنون پر داخت. از ابتداي تأسيس دانشگاه تهران به عنوان استاد دانشكدة‌ حقوق و سپس دانشكدة ادبيات با دانشگاه همكاري كرد.⁴ پس از آن به عضويت پيوستة فرهنگستان ايران درآمد. سفرهاي مهم و تحقيقاتي بسياري نيز به كشورهاي مختلف از جمله هند، مصر و لبنان كرد. بيشتر آثارش را مطالب تاريخي و ادبي تشكيل مي‌داد. به نمايشنامه نويسي هم روي آورد و چندين نمايشنامه نوشت. با روزنامة شفق، مجلة سپيد و سياه، مجلة فلاحت و تجارت و روزنامة اميد همكاري داشت و مقالات متعددي را در آنها به چاپ رساند. سرانجام در بيمارستان شوروي تهران درگذشت.⁵ منشآت او از سبكي روان و انشاي سهل برخوردار است كه از آن كفايتاً به مقامه‌نويسي و مجله‌پردازي تعبير مي‌شود. بيش از صد كتاب و رساله از خود باقي گذاشت.⁶ ماه نخشب (تهران، 1328ش)، احوال و اشعار رودكي (تهران، 1309، 1310 و 1319ش)، ‌تاريخ نظم ونثر در ايران و در زبان فارسي (تهران، 1334ش)، فرهنگ فرانسه ـ فارسي (تهران، 1309 ـ 1310ش) و تصحيح ديوان انوري از جمله آثار او هستند.⁷

مآخذ:

1. احمدي، احمد و رزمجو، حسين. سير سخن. مشهد: باستان، چ 2، 1345، ج 1، ص 264.
2. استعلامي، محمد. ادبيات دورة بيداري و معاصر. تهران:دانشگاه سپاهيان انقلاب، 2535 (1355)، ص 112.
3. اتحاد، ‌هوشنگ. پژوهشگران معاصر ايران. تهران: فرهنگ معاصر، 1381، ج 4، ص 404.
4. احمدي، احمد و رزمجو، حسين. همان.
5. اتحاد، ‌هوشنگ. همان. ص 382، 398، 399 و 412 (به اختصار).
6. به روايت نفيسي. به كوشش عليرضا اعتصام، تهران: نشر مركز، چ 1، 1381، ص 22 و 740.
7. مصاحب، ‌غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي. تهران: جيبي، چ 3، 1381، ج 2، ص 3044 (ذيل نفيسي).

ابوالقاسم رادفر