پرش به محتوا

خوان الإِخوان

از ویکی ایران

خوان الإِخْوان، كتابی به زبان فارسی، در اخلاق، پند و اندرز از حكیم ناصرخسرو قبادیانی* (د 481ق) شاعر.

نویسنده در این اثر، عقاید اسماعیلی را با دیدگاه فلسفی تأویل می‌كند. در آن ضمن شرح چگونگی پیدایی آسمان‌ها، عناصر، كان‌ها، جانوران، ‌گیاهان و انسان‌ها از درجات دعوت باطنی چون مستجیب، ‌مأذون، ‌داعی، ‌حجّت، ‌امام، اساس و ناطق سخن به میان می‌آورد. وی تا آنجا پیش می‌رود كه معجزه، ‌كرامات، ‌ملایكه و قیامت را نیز تأویل می‌كند.1 خوان الاخوان در صد صف (فصل) فراهم آمده كه صف نخست به «سخن اندر راه پذیرفتن علم» و صف صدم آن به «سخن اندر عقل كه او مبدع است و مبدع نیست» اختصاص دارد.2 نسخه‌ای از خوان الاخوان به شماره 1778 در كتابخانه ایاصوفیه نگهداری می‌شود.3 این كتاب را یحیی‌الخشاب در 1359ق / 1940م در قاهره چاپ كرده است.4 چاپ دیگری از آن نیز با مقدمه و حواشی علی قویم در 1338ش در تهران انجام گرفته است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ:

  1. دانشنامه ادب فارسی (1)، آسیای مركزی. ‌تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، ج 1، ‌چ 1، 1375، ص 374.
  2. ناصرخسرو. خوان الاخوان. با مقدمه و حواشی علی قویم، تهران: باران، 1338.
  3. خانلری (كیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی دری. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌1348، ‌ص 201.
  4. صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 897.

ابوالقاسم رادفر

منبع اصلی

نویسنده مقاله