اصحاب صُفه
اصحاب صُفّه، گروهي از ياران مهاجر پيامبر اسلام (ص) كه پس از هجرت به مدينه بهسبب ازدستدادن يا رهاكردن خانه و دارايي و جايگاه خود، در قسمت شمالي مسجد پيامبر (ص) در محلي مسقف و بزرگ و خارج از مسجد، ولي متصل به آن، بهنام «صُفّه»، بهمعناي سكو يا ايوان زندگي ميكردند و به تعليم و تعلم ميپرداختند. بعداً اصحاب صفه يا اهل صفه و يا اصحاب الظله، به اسوههايي از پذيرش فقر و رهاساختن مظاهر دنيا براي رويآوردن صرف به آخرت تبديل شدند.1
پيامبر اسلام (ص)، اصحاب صفه را تحت حمايت خود داشت، اما گروهي از اينان بهرغم گشايش مالي و تمكن سكني گزيدن در جايي مناسب، دنيا را بهكلي رها كردند و همچنان به عبادت و تعليم و تعلم ادامه دادند. ابوذر غفاري، سلمان فارسي و بلال بن رباح را از جمله اصحاب صفه به شمار آوردهاند. به تدريج، اين عنوان از صورت خاص خود بهعنواني عام و كلي بدل شد و به كساني اطلاق گرديد كه بعدها بهعلّت تنگدستي و نداشتن خانه در صفه به سر ميبردهاند.2
مأخذ:
1. ابن سعد، محمد. الطبقات الكبير. بهكوشش زاخاو، ليدن: 1928 م، 1 (2)، 13، 1 (2)/48.
2. ابونعيم اصفهاني، احمد. حليه الاولياء. قاهره: 1351، 1/143ـ374.
تلخيص از: دايرﺓالمعارف بزرگ اسلامي.
سید حسن امین