امام زمان(عج)
امام زمان (عج)، (تولد 255 ق / غيبت 329 ق)، امام دوازدهم شيعيان، همنام پيامبر، فرزند امام حسن عسكري و بازپسين امام كه شيعيان او را زنده و از انظار غايب و مستور و منجي عالم بشريت ميدانند و منتظر فرج اويند تا بنا به وعدﺓ خداوند زمين را از عدل و داد و مساوات پر كند.
شيعيان، امام دوازدهم را بهنام نميخوانند، بلكه از او با القابي چون مهدي و حجت و قائم منتظر و خلف صالح و بقيتالله و امام زمان و صاحب زمان و ولي عصر و امام عصر و... ياد ميكنند. بنا بر اخبار و روايات شيعه، آن حضرت را دو غيبت است: صغري و كبري. غيبت صغري هفتاد و چهار سال طول كشيد و در اين مدت چهار سفير يا نماينده، يكي پس از ديگري نامهها و توقيعات حضرت را به مردم ميرساندهاند و خود به زيارت ايشان نائل ميشدهاند. اين نمايندگان به ترتيب عبارتند از: 1ـ ابوعمرو عثمان عمري اسدي عسكري از اصحاب امام هادي و امام عسكري؛ 2ـ ابوجعفر محمد بن عثمان، وي بعد از مرگ پدر، عهدهدار سفارت امام گرديد. او در 304 يا 305 در بغداد درگذشت و مدتي حدود پنجاه سال پيشكار و وكيل امام زمان (عج) بود؛ 3ـ ابوالقاسم حسين بن روح بن ابيبحر نوبختي كه دستيار مورد اعتماد ابوجعفر محمد بن عثمان بود و نامبرده دو سال پيش از مرگ، مشايخ و اعيان شيعه را جمع كرد و حسين بن روح را به جانشيني خود معرفي نمود. وفاتش در 326 ق در بغداد اتفاق افتاد؛ 4ـ ابوالحسن علي بن محمد سمري، وي بنا به وصيت حسين بن روح و امر امام زمان (عج) به سفارت و نيابت خاصـﺔ امام برگزيده شد و مدتي نزديك به دو سال رابط بين امام غايب و شيعيان بود. وفاتش در نيمـﺔ شعبان 328 يا 329 ق. در بغداد اتفاق افتاد.
بعد از وفات چهارمين نايب خاص امام زمان، مدت غيبت صغري و عصر سفارت و نيابت خاصه پايان پذيرفت و دوران غيبت كبري آغاز گرديد و تا وقتي كه خدا بخواهد ادامه خواهد يافت.
تلخيص از: دايرهالمعارف تشيّع و شيعه در اسلام.
مآخذ:
1. ابن خلّكان. وفيات الاعيان. ج 1، ص 451.
2. مؤمن شبلنجي. نور الابصار في مناقب آل بيت النبي المختار. ص 161.
3. امين، سيدمحسن. اعيان الشيعه. ج 2، ص 44، 88.
4. مجلسي. بحار الانوار. ج 51، ص 2ـ34 و 343ـ366.
5. شيخ مفيد. الارشاد.
6. شيخ طوسي. كتاب الغيبه. ص 214ـ243.
سید حسن امین