شاهنامه ابوسعیدی
شاهنامة ابوسعيدي، از نخستين شاهنامههاي مصور ايراني و اوج هنر دورة ايلخانيان به شمار ميآيد.1 تاريخ آغاز آمادهسازي اين نسخه را 730ق / 1329م ميدانند ولي تاريخ پايان كار آن مورد ترديد قرار دارد.2
گويا اين نسخه در نيمة اول قرن بيستم، توسط دموت ـ دلال آثار هنري ـ خريداري شده و سپس نگارههاي آن برگ برگ شده و به مجموعهداران و موزههاي مختلف فروخته شده است.3 از اين رو شاهنامة ابوسعيدي به شاهنامة دموت نيز شهرت دارد.
تعداد دقيق نگارههاي اين نسخه مشخص نيست ولي 58 نگارة آن تا كنون شناسايي شده است.4 در نگارههاي اين نسخه سنتهاي ايراني و بينالنهريني پيش از مغول با سنتهاي خاوري در هم آميخته شده است.5 همچنين مصوران تمايلي به نمايش حالات عاطفي انسان و تجسم حجم و عمق نشان دادهاند كه در نگارگري ايراني بيسابقه است.6
مآخذ:
1- پاكباز، روئين. نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز. تهران: لارستان، 1379، ص 62.
2- شراتو، امبرتو؛ گروبه، ارنست. هنر ايلخاني و تيموري. ترجمة يعقوب آژند، تهران: مولي، 1376، ص 21.
3- رابينسن، ب. و. هنر نگارگري ايران. ترجمة يعقوب آژند، تهران: مولي، 1376، ص 7.
4- شريفزاده، سيد عبدالمجيد. تاريخ نگارگري در ايران. تهران: حوزة هنري، 1375، ص 86.
5- پاكباز، روئين. همان. ص 61.
6- پاكباز، روئين. همان. ص 62.
علی بوذری