پرش به محتوا

تخت سلیمان

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۰ توسط Nazli (بحث | مشارکت‌ها)

تخت‌سليمان، مجموعه‌اي از آثار باستاني و تاريخي پيرامون درياچه‌اي در جنوب آذربايجان غربي نزديك مياندوآب. بر اساس كاوش‌هاي باستان‌شناسي و روايت‌هاي تاريخي از شهرهاي مقدس دوران باستان به ويژه ساسانيان* و برخوردار از آتشكده* موسوم به آذرگشنسب (آتش پادشاهي) بوده [۱]است. در نام تاريخي آن اختلافات نظر است و آن را گنزگ، [Ganzag]گزن، [Gazn] شيز [Shiz](معرب جيس[Gis])[۲] در دوران باستان و ستوريق (ستروق) دوران ايلخانان* دانسته‌اند[۳].

خرابه‌هاي تخت سليمان كه درون باروي خشتي با 38 برج و طول 380 متر و عرض 300 متر در پيرامون درياچه‌اي با عمق تقريبي50 متر كه آب آن از چشمة بستر آن مي‌آيد و با نهرهايي خارج مي‌شود، قرار گرفته‌اند.

آتشكده، كاخ‌هاي دورة ساساني، خانه‌هاي حياط‌دار، گورستان، كاخ ايوان‌دار محل تاج‌گذاري و آثاري كه به اژدها (ديوار مدور)، زندان و طويلة سليمان معروف هستند، از آثار مهم تخت‌سليمان مي‌باشند. سنگ، ساروج، خشت، كاشي، گچ‌بري‌هاي زيبا و تزئيناتي از دوران ساساني و اسلامي به ويژه دورة ايلخانان ـ كه از اعتبار ويژه‌اي برخوردار بود ـ از مشخصه‌هاي معماري ايوان‌ها، طاق‌ها، باروها، درگاه‌ها، برج‌ها و تأسيسات تخت‌سليمان مي‌باشد[۴]. تخت سليمان از 1234ق / ؟ م مورد توجه اروپائيان قرار گرفت و در طي 2 سده كاوش‌هاي بسياري در آنجا انجام گرفته است. نتيجة كاوش‌ها گواه اهميت آن در پيش از دوران ساسانيان مي‌باشد و به گمان برخي معبد مهري بوده است. درياچه و آتشفشان خاموش تخت‌سليمان از مظاهر زيباي طبيعي آن هستند.

نیز نگاه کنید به

ماخذ

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

حسن باستانی راد

  1. كريستن‌سن، آرتور. ايران در زمان ساسانيان. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1367، دنياي كتاب، ص249.
  2. لسترنج، گي. جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي. ترجمة محمود عرفان، تهران: 1377، علمي و فرهنگي، ص242.
  3.   مستوفي، حمدالله. نزهة القلوب. به كوشش محمد دبيرسياقي، تهران: 1336، طهوري، ص64.
  4. براي آگاهي بيشتر: سرافراز، علي‌اكبر و كياني، محمديوسف. تخت‌سليمان. تبريز: 1347، مؤسسة تاريخ و فرهنگ ايران و موسوي، محمود. راهنماي تخت سليمان. اروميه: 1365، ميراث فرهنگي.