کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، موسسه‌ای علمی، تحقیقاتی و خدماتی که به گردآوری، حفاظت، سازماندهی، و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مکتوب (چاپی و خطی)و غیرمکتوب در ایران یا متعلق به ایرانیان خارج از کشور می‌پردازد. کتابخانه ملی رسماً در سوم شهریور 1316 در خیابان 30 تیر گشایش یافت. پایه اصلی مجموعه آن کتاب‌های کتابخانه مدرسه دارالفنون است که در سال 1280ق / 1863م تأسیس شده بود. مجموعه‌های نفیس کتابخانه‌های ملی عبارت‌اند از بیش از 28 هزار نسخه خطی، تعداد کثیری مرقعات و اسناد و مجموعه نشریات ادواری و مجموعه ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی. کتابخانه جزو کتابخانه‌های واسپاری ایران است که به طور مرتب دو نسخه از نشریات منتشر شده در ایران را دریافت می‌دارد. کتابخانه ابتدا تحت نظر وزارت فرهنگ و هنر انجام وظیفه می‌کرد. بعد از انقلاب اسلامی ایران (1358) به عنوان یک اداره کل تحت نظر وزارت فرهنگ و آموزش عالی درآمد، لکن سرانجام پس از کوشش‌های بسیار در سال 1369ش اساسنامه جدید آن به تصویب مجلس رسید و استقلال یافت و به نام «کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران» نامیده شد. به منظور تحقق هر چه بیشتر و بهتر اهداف و وظایف مندرج در اساسنامه کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، شواریی علمی به نام هیئت عالی مشاوران کتابخانه ملی تشکیل گردید تا نسبت به خط مشی‌ها و برنامه‌ریزی‌های علمی و فرهنگی کتابخانه ارائه نظر نماید. آیین‌نامه هیئت مذکور در اواخر سال 1378 به تأیید هیئت امنای کتابخانه ملی رسید. در همین سال سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی* از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منفک و به کتابخانه ملی پیوست. همچنین در سال 1381ش سازمان اسناد ملی از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور منتزع و با کتابخانه ملی ادغام و نام آن به سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (← سازمان اسناد ملی ایران) تغییر یافت. کتابخانه دارای هیأت امناست که ریاست عالیه آن با ریاست جمهور است.

مآخذ

نرگس نشاط

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

نرگس نشاط