ابوبکر محمد بن زکریای رازی

رازی، Rhazes ابوبکر محمد بن زکریا، پزشک، فیلسوف و شیمیدان مسلمان ایرانی، د. ح. 320ق/ 932م. رازی در ری به دنیا امد و زمانی را در ان‌جا به سر برد و در علوم و فلسفه و به ویژه در طب سرامد گردید. وی با امیران سامانی ری روابط خوبی داشت و کتاب مشهور خود المنصوری را در طب به نام منصور بن اسحاق نوشت. چنان‌که از اثاری که برای او نام برده شده بر می‌اید، رازی مردی بسیار پرکار بود و زندگیش یکسره به مطالعه و مداوا و تدریس و نوشتن می‌گذشت. روی هم رفته 148 اثر اعم از کتاب و رساله و مقاله و نامه به وی نسبت داده شده است. رازی برای مدتی نیز به بغداد رفت و در زمان المکتفی خلیفه عباسی در ان‌جا به پزشکی مشغول شد اما دوباره به ری بازگشت و باقی عمر را در ان‌جا به سر برد. همه اثار نامبرده شده از او امروز به دست ما نرسیده‌اند و از 59 اثر موجود او نام برده شده است. تعدادی از اثار رازی در پاسخ به افکار دانشمندان معاصر و دیگران نوشته شده‌اند. مشهور است که وی برای نخستین بار به کشف الکل نائل امد. گذشته از پزشکی و شیمی، از رازی ارای فلسفی بسیاری، چه به صورت اثار و یا نظراتی نقل شده در نوشته‌های دیگران باقی مانده که برخی از ان‌ها موضوع بحث و مجادله دانشمندان پس از او شده‌اند. رازی را از جمله متفکران خردگرایی نام برده‌اند که با وجود عقل، نبوّت را زاید می‌دانست و به اصطلاح متکلمان در شمار براهمه بود [← براهمه].

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

منوچهر پزشک