بُزچلو

بُزچَلّو، یا بوزچلو گروهی از طوایف ترک زبان ساکناذربایجان غربی و معروف به قاراپایاق (قراپاپاخ) که در اوایل عهد صفوی به بخش وفس اراک کوچانده شدند و در دهستانی که بعداً به نامانها بزچلو نامیده شد، اقامت گزیدند^[۱]. در اواخر عهد صفوی دوبارهانها را به حوالی تفلیس،اقسطفا و سرحد گرجستان کوچاندند و در لوری و پنبک واقچه مستقر ساختند^[۲]. بزچلوهای این مناطق را به سبب کلاه سیاه که بر سر می‌گذاشتند قاراپاپاق نامیدند^[۳]. قاراپاپاق‌ها به 8 طایفه تقسیم می‌شوند^[۴].

سرپرستی در میان طایفه‌های قاراپاپاق موروثی است و بیشتر از طایفه بزرگ و مهم ترکاون هستند^[۵].

بزچلوها در بسیاری از جنگ‌ها و حوادث تاریخی شرکت داشتند. دسته‌ای از قاراپاپاق‌ها در جنگ‌های ایران و روس به رهبری عباس‌میرزا شرکت داشتند و پس از تصرف قریه شِلّو در ایروانِ ارمنستان درانجا ماندند. دسته‌ای دیگر به ترکیه کوچیدند و درانجا مستقر شدند^[۶]. جمعیت قاراپاپاق‌های ساکن روسیه در 1926م / 1305ش 6،316 نفر و بزچلو ها و قاراپاپاق‌های ایران و ترکیه 20 هزار تا 40 هزار نفر گزارش شده است^[۷]. شمار کوچندگان قاراپاپاق ایران در 1377ش 354 نفر گزارش شده است^[۸].

قاراپاپاق‌ها را برخی شیعه و برخی سنی و تیره قزاق‌های این طایفه را سنی حنفی دانسته‌اند^[۹].

تلخیص از مقاله بزچلو دایرهالمعارف بزرگ اسلامی

نیز نگاه کنید به

ماخذ

↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15؛ افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس). 1343، ص 1 و جم.
↑ باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. گلستان ارم. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173؛ Eubin, E, La Persed’ au Jourd’hui, Paris: 1908, P. 78، افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ .
↑ رضوی، ایل قاراپاپاق. تهران: 1370 ؛ ابن، همانجا.
↑ رضوی،ایل قاراپاپاق. تهران ، ص 60؛ افشاری، همانجا.
↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ
↑ ابن، همانجا؛ مفتون دنبلی، عبدالرزاق. مآثر سلطانیه. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220؛ سپهر، محمدتقی. ناسخ‌التواریخ. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217؛ معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.
↑ Akiner, sh. Islamic Peoples of the soviet onion. London: 1983, P. 255.
↑ سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استاناذربایجان. 1377، ص 19.
↑ رضوی،ایل قاراپاپاق. تهران: 1370 ، 59-60؛اکینر، همانجا.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی

تلخیص از مقاله بزچلو دایره المعارف بزرگ اسلامی

[1] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15؛ افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس). 1343، ص 1 و جم.

[2] باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. گلستان ارم. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173؛ Eubin, E, La Persed’ au Jourd’hui, Paris: 1908, P. 78، افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ .

[3] رضوی، ایل قاراپاپاق. تهران: 1370 ؛ ابن، همانجا.

[4] رضوی،ایل قاراپاپاق. تهران ، ص 60؛ افشاری، همانجا.

[5] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ

[6] ابن، همانجا؛ مفتون دنبلی، عبدالرزاق. مآثر سلطانیه. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220؛ سپهر، محمدتقی. ناسخ‌التواریخ. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217؛ معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.

[7] Akiner, sh. Islamic Peoples of the soviet onion. London: 1983, P. 255.

[8] سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استاناذربایجان. 1377، ص 19.

[9] رضوی،ایل قاراپاپاق. تهران: 1370 ، 59-60؛اکینر، همانجا.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]