شاهنامه تهماسبی
شاهنامه تهماسبی، معروف به شاهنامه هوتون، نسخه خطی مصور از شاهنامه فردوسی که در کارگاه کتابخانه شاه تهماسب اول صفوی، در تبریز، تدوین شد[۱].
زمان آغاز و پایان تدوین این شاهنامه روشن نیست، ولی در بالای یکی از صفحات مصور، تاریخ 934 به چشم میخورد[۲]. احتمالاً دستور کتابت این شاهنامه در زمان ولیعهدی تهماسب میرزا از جانب پدرش به نام وی صادر شده است[۳]. نگارگران برجسته آن دوران از جمله سلطان محمد، میر مصور، آقا میرک[۴]، میر سید علی، مظفرعلی، دوست محمد و ... در تصویرسازی 258 نگاره این شاهنامه همکاری داشتند[۱].
شاه تهماسب برای شادباش گویی جلوس سلطان مراد سوم عثمانی این شاهنامه را برای او فرستاد (983ق / 1576م) سالیان بعد، رتشیلد آن را در پاریس خرید (ق / 1903م) سپس به مالکیت آرتور هاتون در آمد (1959م) 78 نگاره آن به موزه مترو پلتین نیویورک هدیه شد ( / 1972م)[۵] و صفحات باقی مانده اکنون در موزه هنرهای معاصر تهران و موزه رضا عباسی (انگاره) محفوظ است[۶].
نگارههای این نسخه، نشان از همآمیزی سنتهای باختری (تبریز) و خاوری (هرات) دارند. خصوصاً نگارههای منسوب به سلطان محمد که جهانی رنگارنگ، پر تپش و رمزآمیز را تجلی میبخشد و به طرزی استادانه خیال پردازی ترکمنی و واقعگرایی بهزاد را در هم میآمیزد[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ پاکباز، روئین (1378). دایرهالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 329.
- ↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87.
- ↑ شریفزاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 135.
- ↑ رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53-55.
- ↑ رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53.
- ↑ شریفزاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 87.
- ↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87 و 91.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بوذری