ایل بَهمئی

بَهْمِئی، نام یکی از ایلات لر شیعه مذهب در استان کهگیلویه و بویراحمد، در جنوب غربی ایران.

قلمرو ایل در بخش بزرگی از مغرب منطقه کهگیلویه قرار دارد. تا اوایل سده 14ق/20م ایل بهمئی به دو طایفه احمدی و محمدی تقسیم می‌شد^[۱] که در نیمه جنوبی و نیمه شمالی کهگیلویه می‌زیستند^[۲]. در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه (1264-1313ق/1848-1896م) طایفه محمدی به دو طایفه بهمئی محمدی گرمسیری و بهمئی محمدی سردسیری تقسیم شدند^[۳]. بعداً پس از درگیری‌هایِ میانْ طایفگی، طایفه احمدی نیز تقسیم شد و تیره‌هایی از ان جدا شدند و طایفه اَلادینی (علاءالدینی) را تشکیل دادند^[۴]. و بهمئی‌های احمدی هم به دو طایفه جلالی و بیژنی یا «بیجَنی» تقسیم شدند^[۵].

بهمئی‌ها تا چند دهه پیش کوچ می‌کردند. شمار کوچندگان ان تا اوایل دهه چهل سده 14ش، 85 درصد از جمعیت حدود 37 هزار خانواری بهمئی بود^[۶]. در 1366ش مرکز امار شمار کوچندگان بهمئی را 3014 خانوار و 20286 تن اورده است^[۷]. ان‌ها بیشتر از راه دامداری و قدری هم زراعت زندگی می‌گذراندند.

هر یک از طایفه‌های بزرگ بهمئی زیر نظر خان یا رئیس طایفه خود عمل می‌کرد. خان‌‌های ایل همه با یکدیگر خویشاوند بودند و از یک نیای مشترک نسب می‌بردند. به واسطه رابطه خویشاوندی میان خان‌ها و تقسیم قدرت و منصب میان خود، فضای کم و بیش ارام و صلح‌امیزی میان ایل برقرار بود.⁸

نیز نگاه کنید به

ماخذ

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

تلخیص از «بهمئی»، نوشته علی بلوکباشی

دایره المعارف بزرگ اسلامی، 1383، 13/222-227.

↑ حسینی‌فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1490.
↑ افشارنادری، نادر. مونوگرافی ایل بهمئی. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص10، 66 صفی‌نژاد، جواد. اطلس ایلات کهگیلویه. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 39.
↑ ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، فرهنگ ایران زمین. تهران: 1345، ص291.
↑ ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، فرهنگ ایران زمین. تهران: 1345 . 293.
↑ بلوکباشی، علی. «ایل بهمئی»، هنر و مردم. تهران: 1344، ش36، ص18.
↑ افشارنادری، نادر. همانجا، 1؛ صفی‌نژاد، همانجا، 39؛ جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه. مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، تهران: 1347، دانشگاه تهران، 217-272.
↑ سرشماری اجتماعی- اقتصادی عشایر کوچنده (1366)، نتایج تفصیلی، ایل بهمئی. تهران: 1368، مرکز امار ایران، 13-14، افشار نادری، همانجا، 60-63.

[1] حسینی‌فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1490.

[2] افشارنادری، نادر. مونوگرافی ایل بهمئی. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص10، 66 صفی‌نژاد، جواد. اطلس ایلات کهگیلویه. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 39.

[3] ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، فرهنگ ایران زمین. تهران: 1345، ص291.

[4] ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، فرهنگ ایران زمین. تهران: 1345 . 293.

[5] بلوکباشی، علی. «ایل بهمئی»، هنر و مردم. تهران: 1344، ش36، ص18.

[6] افشارنادری، نادر. همانجا، 1؛ صفی‌نژاد، همانجا، 39؛ جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه. مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، تهران: 1347، دانشگاه تهران، 217-272.

[7] سرشماری اجتماعی- اقتصادی عشایر کوچنده (1366)، نتایج تفصیلی، ایل بهمئی. تهران: 1368، مرکز امار ایران، 13-14، افشار نادری، همانجا، 60-63.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]