رتوش
رتوش، [1]پرداز يا لكهگيري فيلم نگاتيو يا عكس.
رتوش، واژهاي فرانسه و به معني فن اصلاح ايرادهاي احتمالي نگاتيو يا عكس با ابزاري همچون رنگ، مداد، قلم مو، تيغ و مواد شيميايي است.1
در دوران قاجار واژة «پرداز»، مصطلح در نقاشي آبرنگ، و نيز «لكهگيري»2 در برابر اين واژه گذاشته شد. در رسالة «فن عكاسي» آنتوان خان سوريوگين* كه در 1295ق / 1878م از فرانسه به فارسي ترجمه شده است، در فصلي دربارة «پرداز عكسها» شرح داده شده است.3
فن پرداز يا رتوش، در زماني كه عكاسي چهره در ايران، گسترش پيدا كرد، به سبب بروز برخي اشكالات كه در ظهور و چاپ عكسها و يا نورپردازيهاي غير صحيح بر روي چهره در عكسها پديدار مي شد، بسيار مورد توجه عكاسان قرار گرفت. به طوري كه در هر عكاسخانه، شخصي زبردست، نگاتيوها را با دقت و وسواس بسيار پرداز ميكرد.
اين فن تا سالها به عنوان حرفهاي تخصصي در ميان عكاسخانهها رواج داشت و عكاسان در ارائة عكسهايي با پردازهاي دقيق و پُركار با يكديگر به رقابت ميپرداختند.
مأخذ:
1. Miller, j. w. Retouching your photographs, New York: AMPHOTO. Publications, 1986.
2. ذكاء، يحيي. تاريخ عكاسي و عكاسان پيشگام در ايران. به كوشش كريم امامي، تهران: انتشارات علمي و فرهنگي، 1376، ص 235، زيرنويس عكسي از مشيرالملك.
3. سوريوگين، آنتوان خان. فن عكاسي. نسخة خطي، كتابخانة ملي ايران، 1295ق / 1878م، ش 1679، ص ف.
محمدرضا طهماسب پور
[1]. Retouche