خاکدان، ولی الله
خاکدان، ولیالله، (1302ـ1375ش) از نخستین و فعالترین صحنهآرایان تئاتر و سینمای ایران در دهه 1320 و 1330. در باکو متولد شد، و در دوره حکومت فرقه دموکرات آذربایجان در تبریز فعالیت خود را گسترش داد، و طراحی دکور نمایشهای آرشین مالالان، ناموس و سویل را به عهده گرفت[۱]. در تهران در تئاتر سعدی و فردوسی با عبدالحسین نوشین همکاری کرد[۲]. در سینما نخستین کار دکور را برای فیلم خوابهای طلایی (از معزدیوان فکری) انجام داد. بلافاصله به استخدام استودیو عصر طلایی درآمد، و دکور فیلم مشهدی عباد (از صباحی، 1332) را طراحی کرد. تجربه عملی در تئاتر، تخیل قوی و صرفهجویی مالی امتیازهایی بود که تهیهکنندگان سینما را به سوی خاکدان میکشاند. امیرارسلان نامدار (از شاپور یاسمی، 1334) و یوسف و زلیخا (از سیامک یاسمی، 1335) از فیلمهای تاریخی است که طراحی دکورهای آنها به عهده خاکدان بود[۳]. کمالالملک (از علی حاتمی، 1363) و کاکادو (از تهمینه میلانی، 1374) از کارهای متأخر او است. در 73 سالگی در تهران درگذشت.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ رنجبر فخری، محمود. «نمایش در تبریز». از انقلاب مشروطه تا نهضت ملی نفت». تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، ص 524.
- ↑ صانعی، محسن (1381). «تاریخ طراحی صحنه تئاتر در ایران». انتشارات نمایش، ص 135-136، از گفتوگو با خاکدان.
- ↑ حیدری، غلام (1373). «فیلمشناخت ایران» (1340-1309). دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص107 و 130.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
عباس بهارلو