پرش به محتوا

حزب ایران نوین

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۱ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)

حزب ایران نوین (1342-1353ش)، حزب سیاسی دولتی.

هسته اولیه این حزب از گروهی به نام «کانون مترقی» تشکیل شد[۱][۲]. پس از انتخابات مجلس بیست و یکم، با نظر محمدرضا شاه پهلوی کانون مترقی به حزب ایران نوین، تبدیل شد[۳][۴]

اعتقاد به قانون اساسی، نظام سلطنتی، حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران از اصول کلی مرامنامه حزب بودند[۵]. ارکان حزب ایران نوین عبارت بودند: از کنگره، هیئت اجرایی و دفتر سیاسی و ارگان رسمی آن «ندای ایران نوین»[۶].

حسنعلی منصور و امیرعباس هویدا، عطاءالله خسروانی و منوچهر کلالی به ترتیب دبیران کل حزب از تاریخ تشکیل تا انحلال آن بودند[۷]. این حزب نزدیک به یک دهه گروه اکثریت مجلس شورای ملی را شکل می‌داد و در انتخابات مجلس بیست و دوم (1346ش) و بیست و سوم (1350ش) اکثر کرسی‌های نمایندگی مجلس به آنها اختصاص داشت[۸][۹][۱۰]. همچنین بیشتر وزیران دولت‌های وقت وابسته به این حزب بودند[۱۱]. هنگام تأسیس حزب رستاخیز (1353ش) حزب ایران نوین به همراه احزاب دیگر در این حزب ادغام شدند[۱۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. برای آگاهی از نحوه تأسیس و فعالیت کانون مترقی، نک: میلانی، عباس. معمای هویدا. تهران: اختران و آتیه، 1383، ص 172-179.
  2. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ج 1، ص 12-17.
  3. برای آگاهی از نحوه تأسیس و فعالیت کانون مترقی، نک: میلانی، عباس. معمای هویدا. تهران: اختران و آتیه، 1383، ص 172-179.
  4. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ج 1. ص 18-19.
  5. صارمی شهاب، اصغر. احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص 206-217.
  6. صارمی شهاب، اصغر. احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378  . ص 136-137.
  7.   صارمی شهاب، اصغر. احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378. ص 136.
  8.    عاقلی، باقر. نخست وزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار. تهران: جاویدان، 1370، ص 1003 و 1004.
  9. قبادی، محمد. «نقش حزب ایران نوین در انتخابات دوره 22 مجلس شورای ملی» در فصلنامه مطالعات تاریخی. س اول، ش 3، تابستان 1383، ص 239-261.
  10. صارمی شهاب. اصغر. احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378 . ص 140.
  11. میلانی.. معمای هویدا. تهران: اختران و آتیه، 1383 . ص 361-362.
  12.    برای اطلاع از چگونگی تأسیس و عملکرد حزب رستاخیز، نک؛ استمپل، جان. درون انقلاب ایران. ترجمه منوچهر شجاعی، تهران: رسا، 1377، ص 54-62.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدمهدی موسی خان