پرش به محتوا

سازهای زه صدا

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۴ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

زه‌صداها یا کودوفون‌ها گروهی از سازها هستند که در آن‌ها صدا از طریق ارتعاش زه یا سیم حاصل می‌شود. زه‌صداها را می‌توان به گروه‌های مختلفی تقسیم کرد مانند زه‌صداهای آرشه‌ای یا زه‌صداهای مضرابی (زخمه‌ای). زه‌صداهای مضرابی خود می‌توانند به دو گروه مقیّدات و مطلقات تقسیم شوند. مقیّدات سازهایی هستند که امکان اخذ صداهای مختلف بر روی یک وتر از طریق گرفتن نقاط مختلف سیم یا کوتاه و بلند کردن طول فعال وتر توسط انگشت‌ها وجود دارد. سازهای تار*، سه‌تار*، دوتار*، تنبور* و رُباب* از این زمره‌اند.

مطلقات سازهایی هستند که در آن‌ها از هر وتر فقط می‌توان یک صدا اخذ نمود. در این سازها بر روی وترها انگشت گذاری نمی‌شود و طول فعال وتر با انگشت‌ها کوتاه و بلند نمی‌شود. سنتور* و قانون* از این جمله است. مطلقات هم چنین از نظر نحوة به صدا در آوردن سیم‌ها می‌توانند به دو گروه چکشی و زخمه‌ای تقسیم شوند. سنتور* از گروه چکشی و قانون* از گروه مضرابی است. سازهای آرشه‌ای رایج در ایران جملگی از گروه مقیّدات هستند و در ایران ساز آرشه‌ای مطلق وجود ندارد[۱][۲][۳].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. رده‌بندی سازهای جهان. كورت زاكس، هورن بوستل.
  2. کارمیدانی
  3. درویشی، محمدرضا. دایرةالمعارف سازهای ایران. جلد اول، تهران: ماهور.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا درویشی