صندوق کابلی
صندوق کابلی، صندوقی که دستههای تقلیدچی و مطرب لباسها و ابزار و وسایل آرایش و بازی خود را در آن جای میدادند. نام قدیمتر «صندوقهای شادمانی» بود که بنگاههای شادمانی در اختیار داشتند. صندوقکشها این صندوقها را پیش از بازیگران به محل بازی میبردند.1
گفتهاند سید احمد مؤید، با کمک همسر خود که افغانی و از اهالی کابل بود، برای جابجایی لباس و ابزار کار نمایش روحوضی، صندوقی از 1 متر در 75 سانتی متر ساخت. چون این صندوق به صندوقهایی شباهت داشت که در کابل ساخته میشد، به «صندوق کابلی» معروف شد.2 شاید هم این صندوقها یادگاری از کولیهای هندی و افغانی بود که همه وسایل بازیشان را در یک صندوق سبک میریختند و با آن کوچ میکردند.3 بعدها این صندوق الگویی شد برای دستههای تقلیدچی و روحوضی که شبیه آن را میساختند و به کار میبردند. این صندوقها را که حکایت از وجود گروههای نمایش سنتی میکرد، جلوی قهرهخانهها و مراکز استقرار دستههای تقلیدچی و روحوضی میگذاشتند.
صندوقکشها را «ریزهخوار» یا «شالکش» هم میگفتند.4
نیز نگاه کنید به
منابع و مآخذ:
1- بیضایی، بهرام: نمایش در ایران، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219؛ نیز شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.
2- احمدی، مرتضی: کهنههای همیشه نو، ترانههای روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.
3- بیضایی، همانجا.
4- احمدی، مرتضی: همان: ص 201.
محمود عزیزی