ایران( دوره پهلوی)

ایران (3)، روزنامة نیمه رسمی و نیمه دولتی ایران در 1295ش/1334ق/1916م به مدیری سیدحسین اردبیلی آغاز به انتشار كرد (صدرهاشمی 1/313). این روزنامه از دولت تا حدودی كمك می‌گرفت و ناشر غیررسمی نظریات دولت ایران بود. اردبیلی دو سال پس از انتشار روزنامه درگذشت و مدیری و سردبیری نشریه به عهدة محمد ملك‌زاده برادر كوچك‌تر محمدتقی ملك‌الشعرای بهار قرار گرفت (صدرهاشمی، همانجا). چندی بعد سردبیری را میرزا علی‌اكبر خراسانی به عهده گرفت.

در 1299ش میرزا اسماعیل یگانی به جای ملك‌زاده مسئوول ادارة روزنامه شد. (صدرهاشمی، همانجا) او تا 1302ش روزنامه را كه روزانه منتشر می‌شد سرپرستی كرد. از آن پس زین‌العابدین رهنما^* یكی از نویسندگان و روشنفكران آن روزگار ادارة روزنامة ایران را بر عهده گرفت. (افشار، ص671) او به زبان‌های عربی و فرانسه تسلط داشت و تا حدودی استقلال روزنامه را حفظ نمود. دوران انتشار ایران در این دوره طولانی شد و در اوائل دوران رضاشاه تقریباً به صورت مهم‌ترین روزنامة ایران درآمد. رهنما در 1316ش مورد غضب شاه قرار گرفت و به اروپا تبعید شد. در این سال مجید موّقر به جای او روزنامة ایران را به مدت چهار سال انتشار داد و پس از بازگشت رهنما به ایران در 1320ش مجدداً خود او به انتشار روزنامه پرداخت. روزنامة ایران را رهنما تا 1333ش به دستیاری فرزندش حمید رهنما منتشر كرد و در این سال روزنامه تعطیل گردید (افشار، ص671).

مأخذ:

افشار، ایرج. نادره كاران. به كوشش محمود نیكویه، تهران: 1383، نشر قطره، ص671-672؛ دورة روزنامة ایران. صدرهاشمی، محمد. تاریخ جرائد و مجلات ایران. اصفهان: 1363، ج1/312-316.

ربابه افلاکی