کسا
کسا، بالاپوشی بلند و ضخیم و گلیم باف كه مانند ردا و عبا آن را بر دوش میانداختند و بلندی آن تا پایین پا میرسید.
کساها اغلب بلند و گشاد و برخی ابریشمین بودند،1 همچون دو کسای ابریشمین و گلدار سلیمان خلیفه اموی که رنگ آنها بنفش و سبز بود.2 کسای معروف پیامبر اسلام مِرْطی و از پشم و به رنگ سیاه بود.3 مِرط را نوعی کسای ابریشمین هم نوشتهاند.4 کسای عمر بن عبدالعزیز، خلیفه دیگر اموی را ظاهراً از پشم شتر تهیه میكردند.5 کسای بلند و پشمی مازندرانی، در مکه هواخواهان بسیار داشت.6 یک کسای مازندرانی گاه تا چهارصد درهم فروخته میشد.7 کساهای مازندرانی را، سلاطین بویی نیز برتن میکردند.8 در فرهنگ شیعی گفته میشود كه پنج تن آلعبا یا آلکسا* در زیر کسای پیامبر دور هم گرد آمده بودند.9
مآخذ:
1. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعة الاولی، ج6، ص481.
2. ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. الکامل فی التاریخ. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج5، ص37.
3. Dozy, R. P. R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes. Amsterdam: 1845, Pp. 404-405.
4. واقدی، ابوعبدالله محمد بن عمر. المغازی. تحقیق مارسدن جونس، الطبعة الثالثه، بیروت: 1409ق / 1989م، ج1، ص271.
5. ابن خلکان، شمسالدین احمد بن محمد، وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان. تحقیق محمد محییالدین عبدالحمید، قاهره: 1948- 1949م، ج1، ص 206؛ ابن اثیر. ج5، ص62.
6. ابن اثیر. ج4، ص374.
7. جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. الحیوان. تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: 1356-1364ق / 1938-1945م، ج3، ص27.
8. همو، البخلاء. تحقیق طه الحاجری، مصر: دارالمعارف، 1958م، ص52.
10. طباطبایی، محمد حسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.
محمدرضا چیت ساز