حزب ایران
حزب ايران، سياسي مركب از شماري از مهندسين آزاديخواه. هسته مركزي حزب. «كانون مهندسين» ايران بود كه در 1321 توسط گروهي از جوانان تحصيل كرده و روشنفكر به وجود آمده بود و با تبديل «كانون مهندسين» به يك سازمان سياسي در فروردين ماه 1322 حزب ايران شكل گرفت.1 از مؤسسان حزب غلامعلي فريور، كريم سنجابي، احمد زيركزاده (دبير كل) و اصغر پارسا (سخنگوي حزب) و... و روزنامة جبهه ارگان حزب بود.2 شعار حزب يعني با فكر ايراني، به دست ايراني براي ايران، بيانگر اهداف حزب كه به دنبال اداره كشور به دست طبقه شايسته و تحصيل كرده بود، ميباشد.3 شركت در كابينه ائتلافي قوام و همكاري با حزب توده در اين كابينه در كنار مبارزه با قرارداد گس ـ گلشائيان و مبارزه با قرارداد قوام ـ ساد چيكف از مهمترين اقدامات اين حزب به شمار ميرود.4 برخي از رهبران حزب وارد كابينه دكتر محمد مصدق شدند و شاپور بختيار كه از رهبران درجه دو حزب بود هم به نهضت مقاومت ملي پيوست.5 هر چند اين حزب بعد از خرداد 1342 از هر گونه فعاليتي باز ماند ولي تا پيروزي انقلاب اسلامي به حيات خود ادامه داد6 و هنوز هم با آنكه رهبران معروف آن فوت كردهاند، پارهاي از هواداران آنها در تلاش و كوشش هستند.
مآخذ:
1. نجاتي، غلامرضا. تاريخ سياسي بيست و پنج ساله ايران. ج1، تهران: رسا، 1371، ص150- 149.
2. مديرشانهچي، حسين. احزاب سياسي ايران. تهران: رسا، 1375، ص84- 183.
3. الهي، حسين. احزاب و سازمانهاي سياسي در خراسان. مشهد: دانشگاه فردودسي، 1382، ص85- 184.
4. طيراني، بهروز. احزاب سياسي ايران. ج1، تهران: اسناد ملي، 1376، ص183.
5. گايورسكي، مارك. ج. سياست خارجي آمريكا و شاه. جمشيد زنگنه، تهران: رسا، 1373، ص342.
6. آبرهاميان، يرواند. ايران بين دو انقلاب. ترجمه كاظم فيروزمند و ديگران، تهران: مركز، 1371، ص171.
همچنين اسنادي از احزاب سياسي در ايران (حزب ايران و حزب سعادت ملي ايران). مجموعه اسناد تاريخي، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1380.
اکبر قاسمی