پرش به محتوا

ابو جعفر خازن

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۰ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
ابو جعفر خازن برگرفته از سایت آرمانشهر ایرانیان قابل بازیابی از https://iranianutopia.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C/

ابوجعفر خازن، محمد بن حسین صاغانی خراسانی، ریاضی‌دانان برجسته ایرانی (درگذشت حدود 360قمری). بیشتر زندگی خود را در ری (نزدیک تهران کنونی) گذراند و همانجا درگذشت. برای نخستین بار در تاریخ ریاضیات، پاسخ یکی از حالت‌های خاص معادلات درجه سوم را که در میان ریاضی‌دانان به معادله ماهانی* مشهور بود با استفاده از نقطه تلاقی دو قطع مخروطی به دست آورد. در یکی از آثار مهم خود، معادلات سیاله درجه دوم و چهارم (به صورت ،  یا ) را بررسی و ثابت کرد که مجموع مربعات دو عدد فرد هیچگاه مربع کامل نخواهد بود[۱][۲]. فرانتس ووپکه (محقق آلمانی تاریخ ریاضیات) این اثر را در 1861 میلادی به زبان فرانسه کرد[۳]. رساله‌ای نیز درباره درج دو واسطه هندسی میان دو مقدار معلوم نوشت که کارادُوُ در 1898م و کُهل در 1923م درباره آن به تحقیق پرداخته‌اند[۲][۱].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 72-74.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران، 1365ش، صص 63-68.
  3. Woepcke, F., “Traduction d’un fragment anonyme sur la formation des triangles … ”, Atti dell’Accademia Pontificia de Nuovi Lincei, 1858/1859, Vol. XII; (230-275).

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی