پرش به محتوا

ابوسهل مسیحی

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

ابوسهل مسیحی، عیسی بن یحیی مسیحی جرجانی (د. در دهه نخست سده 5 ق)، پزشک، اختر شناس، ریاضی‌دان و فیلسوف.

در میانه سده 4ق در جرجان زاده شد. مسیحی بود و در عبادت شیوه‌ای خاص داشت[۱][۲]. در ربع آخر سده 4ق مدتی نزد اسپهبد مرزبان بن رستم در شهریار و فریم بود. سپس به گرگانج نزد آل مأمون (حک 387-408ق) رفت. در آنجا به حلقه دانشمندان آن روزگار، همچون ابوریحان بیرونی، ابن سینا و ابونصر منصور بن عراق پیوست و آثاری برای آنان نوشت[۱][۳][۴]. نظامی عروضی در روایتی آورده است که ابوسهل و ابن سینا از بیم محمود غزنوی از گرگانج به سوی جرجان گریختند و ابوسهل در میانه راه جان سپرد[۵]، در حالی که ابن سینا پس از رسیدن به جرجان، شرح مذاکرات پیشین خود با ابوسهل را در نامه‌ای از جرجان به گرگانج برای او فرستاد. برخی از تاریخ نگاران و محققان اروپایی او را استاد ابن سینا در پزشکی دانسته‌اند، اما ابن سینا می‌گوید که پزشکی را خود آموخته است[۱].

آثار مهم ابوسهل، عبارت‌اند از: المائه یا صدباب و الطب الکلی در پزشکی؛  اظهار حکمه الله تعالی فی خلق الانسان، اصناف العلوم الحکمیه در طبقه بندی علوم[۱]. دیمیتری گوتاس این رساله را که دربرگیرنده فهرست نسبتاً کاملی از رئوس مطالب است به انگلیسی تلخیص کرده است[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ کرامتی، یونس. «ابوسهل مسیحی»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج5، ص 574-579.
  2. بیهقی، علی بن زید. تتمه صوان الحکمه. به کوشش محمد شفیع، لاهور: 1351ق، ص88-90.
  3. ابن ابی اصیعبه. عیون الأنباء. به کوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، 1/327-328، 2/19.
  4. قفطی، علی بن یوسف. تاریخ الحکماء. به کوشش لیپرت، لایپزیک: 1903م؛ ص414، 417.
  5. نظامی عروضی. چهارمقاله. به کوشش معین، تهران: 1333، ص118-121.
  6. Gutas, D., Avicenna and the Aristotelian Tradition, Leiden, 1988.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی