سید عبدالله بهبهانی
بهبهاني، سيد عبدالله، مشهور به "شاه عبدالله" و "شاه سياه"، (1260-1327ه.ق)1 مجتهد و آزاديخواه و از رهبران مشروطه. او فرزند سيد اسماعيل بود، از آنكه در نجف به درجه اجتهاد رسيد در 1295ق / ؟ م به تهران آمد و پس از فوت پدر مقام او را احراز كرد.
از آنجا كه با تحريم تنباكو مخالف بود، با استعمالِ علني تنباكو در جلسة علما متهم به رشوهگيري شد.2
در جهت پيشرفت مشروطهخواهي با طباطبائي متحد شد.3 مهاجرتها با تأييد و رهبري سياسي4 آنان به صدر فرمان مشروطه انجاميد.5
وي كه وكيل مجلس اول بود اختلافاتي با شيخ فضلالله نوري داشت و پس از بمباران مجلس(1326ه.ق) به نجف تبعيد و پس از بازگشت در رجب 1328 شبانه در منزل كشته شد.6
كتب فقهي و حاشيهاي بر كتاب جواهر از آثار قلمي او است.7
مآخذ:
1. صفائي، ابراهيم. رهبران مشروطه. تهران: انتشارات جاويدان علمي، چاپ اول 1343، ص 203-173.
2. الگار، حامد. نقش روحانيت پيشرو در جنبش مشروطيت. ترجمة ابوالقاسم سري، انتشارات توس، چاپ دوم، 1359، ص 297-298.
3. كسروي، احمد. تاريخ مشروطة ايران. انتشارات اميركبير، چاپ نهم، 1351، ص 48-49.
4. دولت آبادي، يحيي. حيات يحيي. انتشارات كتابخانه ابنسينا، بيتا، ج2، ص 36-34.
5. ملكزاده، مهدي. تاريخ انقلاب مشروطيت ايران. انتشارات علمي، چاپ دوم، 1363، ج2، ص 338-246.
6. روزنامة مجلس. سال سوم، شمارة 138، 11 رجب 1328ق.
7. مرتضوي برازجاني، اسماعيل. زنداني بزهرود. طبع و نشر انجمن دوستان، چاپ اول، 1337، صص106-104.
میرحواس احمد زاده