آینده( مجله)

آینده [مجله]، نشریه پژوهش‌های ادبی و تاریخی و مطالعات ایران‌شناسی. بنیادگذار این مجله، دكتر محمود افشار یزدی [درگذشت 1362ش] این مجله را در 1304ش نخست با گرایش‌ سیاسی، اجتماعی و ادبی بنیاد نهاد. اما انتشار آن از آن موقع بیش از دو سال دوام نیاورد و در محاق تعطیل افتاد. مجله در این موقع بیشتر متمایل به درج مقالات سیاسی معتدل بود و مقالات كسانی چون محمدعلی فروغی، دكتر محمد مصدق، تقی‌زاده، ابوالحسن فروغی، اللهیار صالح را درج می‌كرد. گاهی برخی ادیبان نامور چون سعید نفیسی، قزوینی و دشتی و عباس اقبال هم آثاری برای چاپ به آن مجله می‌دادند. مجله در آن هنگام گرایش آزادی‌خواهی داشت و به تدریج كه رضاشاه قدرت می‌یافت تحمل امثال این‌گونه مجلات را نداشت و آینده هم به ناگزیر تعطیل شد. با رفتن رضاشاه در شهریور بیست، نسیم آزادی مطبوعات در ایران وزیدن گرفت و مقدار زیادی نشریه شروع به انتشار كردند. دكتر افشار هم در 1323ش یك دوره دیگر مجله آینده را منتشر نمود ولی كار را ادامه نداد. وی توفیق پیدا كرد بار دیگر در 1338 یك سال دیگر مجله را انتشار دهد اما از آن پس به كلی آن‌ را رها كرد. به این ترتیب 4 دوره مجله با توقف‌های طولانی را شخصاً منتشر نمود.

امتیاز آینده در اوائل دوره پس از انقلاب به فرزند مؤسس ایرج افشار واگذار شد و از فروردین 1358ش انتشار منظم آن آغاز گردید. اهداف مجله در دوره دوّم اندكی تغییر پیدا كرد. نشریه به كلی تمایلات سیاسی اجتماعی را كنار نهاد و سراسر صفحات آن ‌را وقف مطالعات ایران‌شناسی و پژوهش‌های تاریخی و ادبی و نقد كتاب كرد. به گونه‌ای مجله در دوره جدید انتشار شباهت تامی به مجله راهنمای كتاب و تا حدی یغما پیدا كرد. به خصوص مطالب و اطلاعات مربوط به كتاب‌شناسی صفحات بسیاری را به خود اختصاص می‌داد. آینده در دوره جدید با مدیریت ایرج افشار استاد دانشگاه و كتاب‌شناس برجسته كه شهرت جهانی دارد جمعاً 15 سال یعنی تا پایان 1372ش منتشر گردید و در این وقت مدیر مجله به دلایل گوناگونی انتشار آن را به كلی متوقف نمود.

دوره پانزده ساله آینده را باید یكی از نشریات درخشان تاریخ مطبوعات ایران به شمار آورد. در این زمان بنا به ملاحظات وقت بیشتر نشریات علائق سیاسی داشتند و به مطالب جدّی، ادبی و تحقیقی كمتر توجه می‌شد. و تقریباً تنها مجله آینده بود كه موضوع اصلی مباحث مندرجه خود را به این‌گونه تحقیقات اختصاصی داده بود. مباحث اصلی هر شماره مجله تقریباً در عناوین زیر جای می‌گرفت: تحقیقات ایرانی، ایران‌شناسان، آثار معاصران، خواندنی، دیدارها، انتقاد كتاب، كتاب‌های چاپ قدیم، اسناد و مدارك و وفیات معاصران. یكی از بخش‌های خوب این مجله، قسمت اخیر آن یعنی درج اموال و دانشمندان متوفی معاصر ایرانی و ایران‌شناسان غربی است كه تقریباً در باب بیشتر آن‌ها فقط در این نشریه سخن رفته است و از جمله منابع دست اوّل برای تحقیق در بیوگرافی دانشمندان معاصر ایران است.

نویسنده

سید علی آل داود