طایفه گُمشادزایی
گُمْشادزایی، از طوایف بزرگ و مهم بلوچ در سراوانِ استان سیستان و بلوچستان.
نام گمشادزایی از نام ـ گُمْشاد ـ جد بزرگ آنها گرفته شده است. برخی خاستگاه اصلی این طایفه را بلوچستان پاكستان دانستهاند[۱]. برخی نیز به نقل از گمشادزاییها، آنها را از اعقاب شیخ عبدالقادر گیلانی، رهبر طریقت قادری* میدانند و سرزمین اصلیشان را قبل از ورود اعراب به ایران مناطق كوهستانی گیلان آوردهاند[۲]. محدوده قلمرو زیستی گمشادزاییها از شرق به كوههای مارپیچ و از جنوب به ناحیه گشت منتهی میشود. برخی از گمشادزاییها اسكان یافتهاند و شمار زیادی از آنها كوچنده هستند. گمشادزاییهای كوچنده بین دهستانهای شهرستانهای ایرانشهر، چاهبهار، خاش، زاهدان و سراوان استان سیستان و بلوچستان ییلاق و قشلاق میكنند[۳][۴].
طایفه گمشادزایی از 12 تیره، مانند دادخدازایی، مدادزایی، عوضزایی و ... تشكیل شده است كه هر تیره به شاخههای متعددی نیز تقسیم میشود[۵]. رئیس طایفه را با لقب سردار میخوانند. مقام سرداری موروثی است. اغلب سرداران گمشادزایی از تیره دادخدازایی برخاستهاند[۶].
جمعیت كل گمشادزاییها در 1361ش، 1000 خانوار برآورد شده است[۷]. جمعیت عشایر كوچنده گمشادزایی در 1377ش 996 خانوار و 5481 نفر گزارش شده است[۸]. گمشادزاییها سنی مذهبند و از طریق دامداری مخصوصاً پرورش شتر امرارمعاش میكنند[۱][۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ افشار سیستانی، ایرج. مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، جلد 2، ص. 922.
- ↑ درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1354، ص 2.
- ↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش جمعیت عشایری دهستانها. تهران: 1378، ص 87-104.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ سالزمن، فیلیپ سی. «كوچ متفاوت دو طایفه بلوچ»، مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر. تهران: 1362ش، ص 185.
- ↑ درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1354، ص 3.
- ↑ افشار سیستانی، ایرج. مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، جلد 2، ص. 923.
- ↑ زارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخشهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان. سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60.
- ↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 51.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی