پاپی

پاپی، نام یکی از ایلات بزرگ لر زبان منطقه بالاگریوه پیشکوه استان لرستان.

برخی نام پاپی را برگرفته از پاپا دینار (پاپا اینار = پاپا انار) و یا «پاپی مراد»، دو تن از اجداد کهن پاپی‌ها می‌دانند. در برخی منابع پاپی به معنای پیرو و خادم امامزاده شاهزاده احمد، در سرزمین پاپی آمده است.

محل سکونت ایل پاپی به نام ایل، پاپی و از لحاظ تقسیمات کشوری به «بخش پاپی» معروف است و از توابع شهرستان خرم‌آباد استان لرستان محسوب می‌شود. هسته اصلی تشکیل‌دهنده ایل را شماری تیره و طایفه از نسل حیدر می‌دانند. پس از پاپی مراد ـ جد هفتم ایل ـ ایل بین فرزندان او هادی و مَناصر (ظاهراً محمدناصر) تقسیم شد. رهبری در بین پاپی‌ها موروثی است و بین این دو خانواده می‌گردد. تا قبل از قانون اصلاحات ارضی دو قشر «هُمْسا» (همسایه: رعیت و ایلیاتی) و «خان» در ایل پاپی وجود داشت. خان‌ها مالک زمین‌ها و رعیت‌ها جزیی از ابواب جمعی آن‌ها به شمار می‌رفتند.

گروهی از پاپی‌ها در روستا و شهر اسکان یافته‌اند و گروهی دیگر هنوز کوچرو هستند. دهستان‌های بخش‌های مرکزی، الوار گرمسیری و سردشت استان خوزستان و مناطق سورام، کشور، لیریایی و جاهای دیگری در استان لرستان، مهم‌ترین مناطق قشلاقی و ییلاقی پاپی‌ها به شمار می‌روند. طبق سرشماری 1377ش جمعیت کوچنده پاپی‌ها 5914 خانوار و 823 نفر بوده است. دامپروری و زراعت پیشه اصلی مردم پاپی است. زنان نیز به رنگرزی پشم و قالی‌بافی و مانند آنها می‌پردازند و کار در معادن قیر و سنگ نمک، زغال و گچ از مشاغل کنونی مردان پاپی است.

پاپی‌ها را برخی شیعه دوازده امامی و برخی دیگر شیعه و با گرایش به اهل حق می‌دانند.

نیز نگاه کنید به

• استان لرستان
• ایل
• امام دوازدهگانه

مآخذ:

1-    پاپی، مرادحسین. شناخت ایل پاپی. قم: 1378، ج 1، ص 266-267؛ ساکی، علی‌محمد. جغرافیای تاریخی و تاریخ لرستان. خرم‌آباد: 1343، ص 197.

2-    راولینسون، هنری. سفرنامه راولینسون. ترجمه سکندر امان‌اللهی بهاروند، تهران: 1362، ص 133.

3-    امان‌اللهی، سکندر. کوچ‌نشینی در ایران. تهران: 1360، ص 186-187.

4-    فیلبرگ، اس. ج. ایل پاپی کوچ‌نشینان غرب ایران. ترجمه اصغر کریمی، تهران: 1369، ص 81-83.

5-    سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. جمعیت عشایری دهستان‌ها، تهران: 1378، ص 72-73، 75-76، 149-153.

6-    سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. تهران: 1378، ص 14.

7-    فیلبرگ. همانجا؛ ساکی، علی‌محمد. جغرافیای تاریخی و تاریخ لرستان. خرم‌آباد: 1343،ص 197، 203.

8-     فیلبرگ، اس. ج. ایل پاپی کوچ‌نشینان غرب ایران. ترجمه اصغر کریمی، تهران: 1369، ص 255؛ راولینسون، هنری. سفرنامه راولینسون. ترجمه سکندر امان‌اللهی بهاروند، تهران: 1362، ص 133.

معصومه ابراهیمی