خاقانی شروانی

خاقانی شروانی برگرفته از وبسایت همشهری قابل بازیابی ازhttps://www.hamshahrionline.ir/news/338493/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B5%DB%B2%DB%B0-%DB%B5%DB%B9%DB%B5-%D9%87-%D9%82

خاقانی شروانی، افضل‌الدین بدیل (520-595ق / 1126-1199م) شاعر، قصیده‌پرداز عارف.

او در شروان به دنیا آمد. پدرش پیشه تجارت داشت و مادرش از نسطوریان تازه مسلمان بود. نزد عمویش، كافی‌الدین عمر بن عثمان كه مردی طبیب و فیلسوف بود، پرورش یافت، و پس از مرگ وی زیر نظر ابوالعلا گنجوی قرار گرفت. ابوالعلا او را به خاقان اخستان منوچهر شروانشاه (ز 555ق / 1160م)، معرفی كرد و سپس دختر خود را بدو داد. در آغاز «حقایقی» تخلص می‌كرد و پس از پیوستن به خاقان، تخلص «خاقانی» را برگزید. در شعر از شیوه سنایی پیروی می‌كرد و بخشی از قصایدش را به تقلید از وی سرود. مسافرت‌ها، گرفتاری در زندان شروانشاه و مرگ همسر و فرزندش را می‌توان از وقایع مهم زندگی او شمرد. در تبریز درگذشت و در مقبره الشعرا مدفون شد.

اشعارش با وجود لحن قوی و خوش آهنگی مشحون از تصنعات و تكلفات بسیار و نیز كنایات و استعاره‌های غریب است. به جز دیوان اشعار، مثنوی تحفه العراقین و منشآت در نثر از آثار او هستند. قصیده ایوان مداین او در ادب فارسی به سبب مضمون و بیان آن شهرت دارد.

نیز نگاه کنید به

• تبریز
• فارسی
• ایوان مداین

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر