سدیدالدین محمد عوفی
عوفی، سدیدالدین محمد بخاری (د پس از 630ق / 1233م)، تذکرهنویس، شاعر.
سدیدالدین یا نورالدین محمد بن محمد از اعقاب عبدالرحمان بن عوف، صحابه مشهور پیامبر (ص) بود و به همین سبب خاندانش به عوفی شهرت یافتند[۱]. جدّش امام ابوطاهر یحیی نیز از دانشمندان بود و در علم حدیث و معرفت انساب عرب و اسامی رجال تبحّر داشت. عوفی در بخارا زاده شد[۲]، و در آنجا به تحصیل علوم ادبی، عربی و حدیث پرداخت. پس از آن در 597ق / 1201م به سمرقند رفت و دیوان انشای قلج ارسلان ابن قلج طمغاج خان (د 609ق / 1212م) را به عهده گرفت[۳]. حدود 600ق / 1204م از فرارود به شهرهای خوارزم، مرو، نیشابور، هرات، اسفزار، اسفراین و شهر نو در خراسان و به سیستان، فره و غزنین سفر کرد. در 603ش / 1207م در نیشابور به وعظ و تذکیر مشغول بود[۴]. تا 612ق / 1215م در سجستان (سیستان) سکنا داشت. سپس ظاهراً به بخارا بازگشت و بعد از طریق خراسان، غزنین، سند و گجرات به لاهور رفت و به خدمت عین الملک فخرالدین حسین اشعری، وزیر ناصرالدین قُباجَه پیوست[۵]. تذکره مشهور خود لباب الالباب را نیز به نام عین الملک تألیف کرد. پس از 625ق / 1227م به خدمت شمسالدین اِلْتَتْمِش درآمد و کتاب جوامع الحکایات و لوامع الروایات خود را به نام وزیر وی نوشت[۶]. عوفی شاعر نیز بود، اما بیشتر در نثر مهارت داشت. کتاب منظوم مدایح السلطان و ترجمه الفرج بعد الشده، نوشته قاضی محسن تنوخی از عربی به فارسی از دیگر آثار وی هستند[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ قزوینی، محمد. مقدمه بر لباب الالباب عوفی. به کوشش ادوارد براون، لیدن: بریل، 1324ق / 1906م، ج 1، ص یج (مقدمه).
- ↑ قزوینی، محمد. مقدمه بر جوامع الحکایات و لوامع الروایات عوفی. به کوشش محمد معین، تهران: ابن سینا، 1340، بخش اول، ص 6و8 (مقدمه).
- ↑ دانشنامه ادب فارسی در آسیای مرکزی. به کوشش حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 625.
- ↑ عوفی، محمد. جوامع الحکایات و لوامع الروایات. به کوشش ادوارد براون، لیدن: بریل، 1324ق / 1906م، ص 12.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 2، ص 1785.
- ↑ براون، ادوارد. از سنایی تا سعدی. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ص 165.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبکشناسی. تهران: کتابهای پرستو، 1355، ج 3، ص 37.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر