ابوالقاسم حسن بن احمد بلخی عنصری
عُنصُری، ابوالقاسم حسن بن احمد بلخی (د 431ق / 1040م) شاعر و سخنور پارسی و استاد مدح، غزل و قصیده پس از رودکی بود.
زادگاهش را بلخ نوشتهاند[۱]. در اوایل جوانی مانند پدرش تجارت پیشه کرد، اما رهزنان اموالش را به تاراج بردند. پس از آن از تجارت دست کشید و به تحصیل دانش و سپس به شاعری پرداخت[۲].
عنصری را امیر نصر بن سبکتکین به سلطان محمود غزنوی (حک. 389-421ق / 999-1030م) معرفی کرد و ملک الشعرای دربار وی شد. در دوره سلطان مسعود (حک 421-432ق / 1030-1042م) نیز مقام و مرتبه خود را حفظ کرد[۳]. او نه تنها در شعر و ادب، بلکه به ویژه از علوم اوایل که در سده 4 ق در خراسان رایج بود، اطلاعات کافی داشت[۴]. در شعر از دو شاعر بزرگ عرب ابوتمام و متنبی متأثر بود. در تمام دیوان شعر او یک قرینه غیر متوازن و تعبیر غیر مناسب دشوار می توان یافت[۵]. با غضایری رازی معارضات منظومی داشت[۶]. از آثارش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دیوان شعر؛
- مثنوی شادبهر و عینالحیوه؛
- مثنوی وامق و عذرا؛
- مثنوی خنگ بت؛ و
- سرخبت[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 559.
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج 2، ص 279- 280.
- ↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 352.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 560.
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمی، چ 2، 1380، ص 112، 113.
- ↑ دبیرسیاقی، محمد. مقدمه بر دیوان استاد عنصری بلخی. تهران: سنایی، 1342، ص بیست (مقدمه).
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج 2، ص 280.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر