غلامحسین ساعدی
ساعدی، غلامحسین (1314 ـ 1364 ش) نمایشنامهنویس، داستاننویس.
غلامحسین ساعدی مشهور به گوهر مراد در تبریز به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به پایان رساند. سپس به تهران آمد و رشته پزشكی خواند. از اواخر دهه سی و اوایل دهه چهل به كار نویسندگی پرداخت[۱]. در 1314ش همكاری با مجله آرش و كتاب هفته را آغاز كرد و از این راه با بزرگان شعر و ادب ایران نظیر پرویز ناتل خانلری* و دیگران آشنا شد[۲]. در میان سالهای 1342ـ1343 ش و نیز 1345 ـ 1346 ش داستانها و نمایشنامههای ساعدی مورد استقبال هنر دوستان قرار گرفت. در 1353 ش با مشاركت گروهی از نویسندگان به انتشار مجله الفبا پرداخت، اما پیش از انتشار شماره ششم این مجله به زندان افتاد[۳].
در 1357 ش به دعوت انجمن قلم امریكا به آن كشور رفت. در همان سال سفری هم به لندن كرد و در طول اقامت خود در آنجا در انتشار مجله ایرانشهر با احمد شاملو* به همكاری پرداخت[۴]. در اواخر 1360 ش رهسپار پاریس شد. سرانجام در همانجا درگذشت[۵]. در نمایشنامههای ساعدی دو شیوه روانی و اجتماعی با هم آمیخته است و گاه جنبه روانی آنها بر واقعیتهای زیستی و اجتماعی میچربد[۶]. قصههای او از نظر فرهنگ جغرافیایی بر سه محور اساسی قرار دارد:
- بندرهای جنوب كشور؛
- روستاهای آذربایجان؛
- شهرهای بزرگ[۷].
شبنشینی با شكوه (چ 2، 1339 ش)؛ عزاداران بَیَل (1343 ش)؛ آی با كلاه، آی بی كلاه (1346ش)؛ پرواربندان (1348 ش)؛ چشم در برابر چشم و فیلم نامه گاو از جمله آثار مشهور وی هستند[۸][۹][۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حقوقی، محمد. ادبیات امروز ایران (1)، تهران: نشر قطره، 1379 ش، ج.4، ص 235.
- ↑ مجابی، جواد. شناختنامه غلامحسین ساعدی، تهران: نشر قطره، چ 1، 1378 ش، ص 9.
- ↑ اتحاد، هوشنگ. پژوهشگران معاصر ایران، تهران: فرهنگ معاصر، 1382 ش، ج.1،ص 920، 921.
- ↑ اتحاد، هوشنگ. پژوهشگران معاصر ایران، تهران: فرهنگ معاصر، 1382 ش، ج.1، ص 922.
- ↑ مجابی، جواد. شناختنامه غلامحسین ساعدی، تهران: نشر قطره، 1378 ش، ج.1، ص 14.
- ↑ دستغیب، عبدالعلی. نقد آثار غلامحسین ساعدی، تهران: چاپار،، 1352 ش، ج.1، ص 16.
- ↑ سپانلو، محمدعلی. نویسندگان پیشرو ایران، تهران: كتاب زمان، 1362 ش، ج.1، ص 117.
- ↑ مجابی، جواد. شناختنامه غلامحسین ساعدی، تهران: نشر قطره، 1378 ش، ج.1، ص 15.
- ↑ آژند، یعقوب. ادبیات داستانی در ایران و ممالک اسلامی، تهران: آرمین، 1373 ش، ج.1، ص 150.
- ↑ یاحقی، محمدجعفر. جویبار لحظهها، تهران: جامی، 1378 ش، ج.1، ص 274 ـ 275.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر