شفاء(كتابالشفاء)
شِفا
شفاء یا كتابالشفاء یا شفا كتابی به عربی و مهمترین و مفصلترین تألیفات شیخالرئیس ابوعلی سینا/ ابن سینا* (و 428 ق) دانشمند، فیلسوف، پزشك و ریاضیدان بزرگ ایران در زمینة منطق و فلسفةالهی و طبیعی و نیز ریاضیات است.1 این كتاب چهار بخش: 1ـ منطق، 2ـ طبیعیات، 3ـ تعلیمات، 4ـ الهیات را دربر دارد. بخش منطق آن مشروحترین كتاب منطق صوری به شمار میرود. مشهور است كه ابن سینا شفا را در بیان فلسفة مشایی ارسطویی نگاشته و هدفش پیروی كامل از آرای آن طایفه، به ویژه ارسطو بوده است. متن كامل شفا میان 1953 ـ 1983 در مصر و در 1364 ش در ایران تجدید چاپ شده است.2 از آن یا اجزای آن ترجمههای متعددی به زبانهای مختلف از جمله عبری، آلمانی، لاتین، فرانسوی و فارسی در دست است.3 جدیدترین چاپ انتقادی آن، ترجمة لاتین بخش الهیات است كه به كوشش سیمون فان ریت و با مقدمهای از وربكه در دو جلد طبع و انتشار یافته است (سوئیس، 1977 و 1980 م).4 بر این كتاب شروح بسیاری هم نوشتهاند كه از میان مفصلترین آنها به شرح ملاصدرای شیرازی میتوان اشاره كرد.5
مآخذ:
1ـ مصاحب، غلامحسین. دایرةالمعارف فارسی، تهران: جیبی، چ 3، 1381 ش، ج 2، ب 1، ص 1479.
2ـ دایرةالمعارف تشیع، زیر نظر احمدصدر حاج سیدجوادی، كامران فانی و بهاءالدین خرمشاهی، تهران: بنیاد اسلامی طاهر، 1366 ش، ج 1، ص 328.
3ـ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران، تهران: ابن سینا، چ 6، 1347 ش، ج 1، ص 315.
4ـ دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر كاظم موسوی بجنوردی، تهران: مركز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، چ 1، 1370 ش، ج 4، ص 6 (ذیلالشفاء)
5ـ طبری، محمدعلی. زبدةالآثار، تهران: امیركبیر، چ 1، 1372 ش، ص 246.
ابوالقاسم رادفر