فرخی سیستانی
فرخی سیستانی. ابوالحسن علی بن جولوغ (د 429ق / 1038م) از شاعران نامدار اواخر سدة 4 و اوایل سدة 5ق.
پدرش غلام امیر خلف بانو صفاری بود.1 فرخی ابتدا به دربار چغانیان راه یافت و ابوالمظفر چغانی (د 340ق / 951م) را مدح گفت و صلههای فراوان از او گرفت. پس از آن به دستگاه سلطان محمود غزنوی (حك 389ـ 421ق / 999-1030م) پیوست و با اكرام و بخششهای بسیار وی روبه رو شد.2 به جز محمود، جانشینان او، امیرمحمد و سلطان مسعود غزنوی (حك 421ـ432ق / 1030-1041م) را نیز در اشعارش ستود.امیرنصر بن ناصرالدین، امیر عضدالدوله یوسف بن ناصرالدین، خواجه احمد میمندی و ابوعلی میكالی (حسنك وزیر) وزیران محمود و نیز خواجه ابوبكر حصیری از دیگر ممدوحان او بودند.3 با موسیقی نیز آشنایی داشت و چنگ مینواخت.4
اشعارش شامل الفاظ متداول و عاری از كلمات غریب و ناهنجار است.5 در قصیده تا حدودی به اسلوب رودكی، اما در غزل بیشتر به شیوة شهید بلخی نظر دارد.6
دیوان اشعارش شامل 9000 بیت است.7 دولت نامه و ترجمانالبلاغه را نیز بدو نسبت دادهاند، اما اخیراً پس از دسترسی به ترجمانالبلاغه ثابت شده كه این اثر به رادویانی تعلق دارد.8
شهریارنامه نیز بدو منسوب است.9
مآخذ:
1. صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 534، 535.
2. خانلری (كیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیادفرهنگ ایران، 1348، ص 370.
3. صفا. همان. ص 536-538.
4. خانلری. همانجا.
5. فروزانفر، بدیعالزمان. سخن و سخنوران تهران: خوارزمی، چ 2، 1380، ص 125.
6. زرین كوب، عبدالحسین. با كاروان حلّه. تهران: جاویدان، 1362، ص 40.
7. فروزانفر، بدیعالزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمی، 1350، ص 126.
8. زرینكوب. همان. ص 41.
9. حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 317.
نیزنك: یوسفی، غلامحسین. فرخی سیستانی. تهران: علمی، 1368.
ابوالقاسم رادفر